İran Krizi: Trump'tan Hamaney Görüşmesi Sinyali, Tahran'dan Kırmızı Çizgi Açıklaması

ABD Başkanı Donald Trump, Ortadoğu'daki çıkmazdan kurtulma çabaları kapsamında İran ile olası bir anlaşmaya yeşil ışık yakarken, Tahran yönetiminden ise net kırmızı çizgiler ve egemenlik haklarına vurgu yapan açıklamalar geldi. İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Abbas Irakçi, Hürmüz Boğazı'nın yönetiminin nihai kararının İran ve Umman tarafından verileceğini belirtirken, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması konusunda da taleplerini yineledi.

Hürmüz Boğazı'nda Ortak Yönetim Vurgusu

İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Abbas Irakçi, Lübnan merkezli El-Meyadin televizyonuna verdiği demeçte, Hürmüz Boğazı'nın yönetiminin uluslararası hukuk standartlarına uygun olarak düzenleneceğini ifade etti. Irakçi, bu konuda Basra Körfezi'ndeki diğer ülkelerle istişarelerde bulunulacağını ancak asıl nihai kararın İran ve Umman arasında verileceğini vurguladı. Bu açıklama, ABD'nin Boğaz'daki söz sahibi olma taleplerine karşı Tahran'ın egemenlik haklarını koruma kararlılığını ortaya koydu. İranlı yetkililer ayrıca, Umman ile birlikte sunulacak kılavuzluk, arama-kurtarma ve güvenlik hizmetleri karşılığında boğaz geçişinden ücret alınabileceğini savundu.

Trump'tan Hamaney ile Görüşme İsteği

ABD Başkanı Donald Trump ise Oval Ofis'te gazetecilere yaptığı açıklamalarda, İran ile anlaşmaya yakın olduklarını iddia etti. Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olmaması ve Hürmüz Boğazı'nın açılması karşılığında bir anlaşma zemini olabileceğini öne sürdü. İran lideri Ali Hamaney ile doğrudan görüşme konusundaki bir soruya ise Trump, "Onunla görüşmek istemiyorum ama görüşürsem, onunla tanışmaktan onur duyarım. Bir anlaşmaya varabilir miyiz bunu görmek isterim. Eğer anlaşırsak, onunla görüşmem mümkün olabilir" şeklinde yanıt vererek, dolaylı da olsa bir temas sinyali verdi. Trump, İran'ın askeri ve siyasi kapasitesinin büyük ölçüde zayıflatıldığını da savundu.

Dondurulmuş Varlıklar ve Yaptırımlar Konusu

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD ile devam eden görüşmelerde dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması konusuna değindi. Yarı resmi Mehr Haber Ajansı'na konuşan Garibabadi, ABD'nin hukuka aykırı şekilde dondurduğu varlıkların yüzde 50'sinin bir mutabakat zaptının imzalanmasıyla serbest bırakılması gerektiğini belirtti. Kalan kısmın ise imzadan sonra makul bir süre zarfında İran'a aktarılmasını talep eden Garibabadi, yaptırımların kaldırılması ve savaşın yol açtığı zararın tazmin edilmesinin de kendileri için önemli olduğunu vurguladı. Olası bir mutabakat zaptı metni üzerindeki çalışmaların sürdüğünü ancak ABD'nin tutumu ve sahadaki gelişmelerin (İsrail'in Lübnan'daki eylemleri dahil) yakından takip edildiğini sözlerine ekledi.

Ateşkes ve İsrail'in Eylemleri

Garibabadi, ABD ile 8 Nisan'da varılan ateşkesin Lübnan'ı da kapsadığını ve İsrail'in bu ülkedeki eylemlerinin ateşkes ihlali anlamına geldiğini hatırlattı. İran'ın, Lübnan konusunda karşı tarafa hem sözlü hem de fiili uyarılar yaptığını ifade etti. Bu durum, bölgedeki gerilimin sadece ABD-İran ekseninde sınırlı kalmadığını, diğer bölgesel aktörlerin de sürece dahil olduğunu gösteriyor.