Rusya, Mozambik'e Askeri Destek Teklif Etti: Afrika'da Nüfuz Mücadelesi

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Afrika turu kapsamında Mozambik'in başkenti Maputo'yu ziyaret ederek ülkenin kuzeyinde devam eden silahlı çatışmalara karşı Moskova'nın askeri ve güvenlik desteği sunmaya hazır olduğunu açıkladı. Lavrov, Mozambik yönetiminin talep etmesi halinde Rusya'nın, bölgedeki "terör tehdidinin ortadan kaldırılması" için yardım sağlayabileceğini belirtti. Görüşmelerde askeri işbirliğinin yanı sıra enerji, madencilik ve doğal kaynakların işlenmesi gibi ekonomik konular da gündeme geldi.

Cabo Delgado'daki Çatışmalar ve Doğalgaz Yatırımları

Mozambik'in kuzeyindeki Cabo Delgado eyaletinde 2017 yılından bu yana devam eden çatışmalar, IŞİD bağlantılı Mozambik İslam Devleti adlı silahlı örgütün saldırıları nedeniyle binlerce kişinin hayatını kaybetmesine ve bir milyondan fazla kişinin yerinden edilmesine yol açtı. Bu durum, bölgedeki milyarlarca dolarlık doğalgaz yatırımlarını da olumsuz etkiledi. Özellikle Fransız enerji şirketi TotalEnergies'in öncülüğündeki yaklaşık 20 milyar dolarlık doğalgaz projesi, silahlı grupların saldırıları sonrası durdurulmuştu. Şirket, güvenlik koşullarının iyileşmesiyle projeye yeniden başlama kararı aldı ve ilk üretimin 2029'da başlaması hedefleniyor.

Güvenlik Denklemi ve Rusya'nın Yeni Girişimi

TotalEnergies tesislerinin bulunduğu bölgedeki güvenlik, büyük ölçüde Mozambik ordusu ve 2021'den bu yana görev yapan Ruanda askerleri tarafından sağlanıyor. Mozambik yönetimi, Güney Afrika Kalkınma Topluluğu'nun askerî misyonunun çekilmesinin ardından Ruanda güçlerinin varlığını finanse etme kararı aldı. TotalEnergies de projeyi yeniden başlatırken Ruanda ile sürdürülen askeri işbirliğini önemli bir güvenlik güvencesi olarak gördü. Bu durum, Cabo Delgado'yu askeri varlığın enerji yatırımlarına bağlandığı bir alan haline getirdi.

Rusya'nın bu denkleme dahil olma teklifi, Afrika'daki güvenlik ve nüfuz mücadelesinde yeni bir boyut açıyor. Rusya daha önce de, 2019'da özel askeri şirketi Wagner aracılığıyla Mozambik ordusuna eğitim ve operasyon desteği sağlamaya çalışmış, ancak bölgenin zorlu koşulları ve koordinasyon sorunları nedeniyle bu girişim başarısız olmuştu. Lavrov'un son açıklaması, Rusya'nın bu kez doğrudan devlet denetimindeki askeri ve güvenlik mekanizmalarıyla ülkeye dönme niyetini gösteriyor. Wagner'in tasfiyesinin ardından Afrika'daki operasyonlar büyük ölçüde Rusya Savunma Bakanlığı'na bağlı Afrika Kolordusu'na devredilmişti.

Sahel'den Hint Okyanusu'na Genişleyen Etki Alanı

Rusya, son yıllarda Mali, Burkina Faso ve Nijer gibi Batı Afrika ülkeleriyle kapsamlı askeri anlaşmalar yaparak Sahel kuşağındaki etkisini artırdı. Bu anlaşmalar kapsamında Rus askerleri ve Afrika Kolordusu birlikleri, yerel ordulara eğitim, silah ve istihbarat desteği sağlıyor. Moskova, bu askeri ilişkileri enerji ve maden anlaşmalarıyla ekonomik ortaklıklara dönüştürmeyi hedefliyor. Mozambik ile kurulacak benzer bir ilişki, Rusya'nın güvenlik nüfuzunu Batı Afrika'dan Hint Okyanusu kıyılarına kadar genişletmesi anlamına gelecek. Bu durum, Rusya'yı bölgedeki güvenlik düzeninde etkili olan Ruanda ve milyarlarca dolarlık yatırımları bulunan Batılı enerji şirketleriyle doğrudan karşı karşıya getirebilir.