Küba'da Ulusal Elektrik Sistemi Üçüncü Kez Çöktü: Enerji Krizinin Ardındaki Nedenler ve ABD Ablukasının Etkisi

Küba Elektrik Birliği (UNE), 14 Temmuz Salı günü saat 11.05'te Ulusal Elektrik Enerjisi Sistemi'nin (SEN) tamamen devre dışı kaldığını duyurdu. Bu, ay başından bu yana yaşanan üçüncü büyük çöküş oldu. Holguín'deki Felton 1 üretim ünitesinin devre dışı kalmasıyla başlayan sistemdeki ani dalgalanmalar, ulusal şebekenin tamamen çökmesine yol açtı. Günlerdir birçok bölgede günde sadece birkaç saat elektrik sağlanabiliyor.

Enerji Adalarıyla Hayati Merkezlere Elektrik Sağlanıyor

UNE, çöküşün ardından dağınık üretim üniteleriyle oluşturulan bağımsız enerji adalarının faaliyete geçtiğini ve bu adaların hayati öneme sahip merkezlere elektrik sağlamayı sürdürdüğünü bildirdi. Energás Boca de Jaruco tesisinin iki ünitesi, küçük bir enerji adasıyla senkronize edildi. Ülkenin orta-batı bölgesine hizmet verecek bir mikro elektrik sistemi oluşturulması hedefleniyor. Villa Clara'nın Santa Clara kentindeki 194 numaralı elektrik hattı yeniden devreye alınarak Yeni Hastane, Doğum Hastanesi ve Çocuk Hastanesi'ne elektrik verilmeye başlandı. Hanabanilla Hidroelektrik Santrali de sınırlı kapasiteyle yeniden çalışıyor.

Enerji ve Maden Bakanı Vicente de la O Levy, kesintilerin operasyonel arızalardan değil, ulusal şebekedeki dalgalanmalardan kaynaklandığını belirtti. Çalışanların özverisine dikkat çeken Bakan, personel kayıpları yaşansa da kurumsal bilgi ve deneyimin devam ettiğini ifade etti. Küba, termik santraller için yakıtın yanı sıra, yerli petrol çıkarımı sırasında elde edilen doğalgazı elektrik üretiminde kullanan Energas tesisleri için gerekli yedek parçalara da erişimde zorlanıyor.

ABD Yaptırımları ve Siyasi Tepkiler

Bu enerji krizi, ABD'nin Küba'ya yönelik uyguladığı yoğun yaptırımların gölgesinde yaşanıyor. Küba Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreteri ve Cumhurbaşkanı Miguel Díaz-Canel Bermúdez, ABD Kongresi Temsilciler Meclisi'nden bir grup Demokrat milletvekilini kabul etti. Heyet, Küba ziyaretinin ardından Beyaz Saray'dan tüm yaptırımların kaldırılmasını talep etti. Milletvekilleri, ABD politikalarının Küba vatandaşlarının hayatına mal olduğunu belirterek, mevcut ablukanın toplumsal yıkıma ve acıya neden olduğunu vurguladı. Heyet, yakıt kıtlığı ve buna bağlı elektrik kesintileri de dahil olmak üzere, yaptırımların Küba ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerine bizzat tanık olduklarını ifade etti. ABD'li heyet, yaptırımların kaldırılması ve Küba ile ciddi müzakerelere girilmesi çağrısında bulundu.

Dış Ticaret ve Yatırım Politikaları Dönüşümü

Dış Ticaret ve Yabancı Yatırımlar Bakanlığı (MINCEX) Birinci Bakan Yardımcısı Carlos Luis Jorge Méndez, ülkenin dış ticaret ve yatırım alanındaki dönüşümlerini değerlendirdi. Méndez, bu adımların sosyalist ekonominin yeniden üretim koşullarını güçlendirmeyi ve döviz yaratmayı amaçladığını vurguladı. Bu dönüşümlerin, 6. Parti Kongresi ile başlatılan “ekonomik ve sosyal modelin güncellenmesi” sürecinin bir parçası olduğunu belirtti. Yabancı yatırımların artık tamamlayıcı bir unsur olmaktan çıkıp, planlı ekonominin ihtiyaçları doğrultusunda yapısal bir bileşen haline geldiğini ifade etti. Bu çerçevede, yurtdışında yaşayan Kübalıların da yatırım yapabilmelerine yönelik düzenlemeler yapıldığı belirtildi. Méndez, mevcut ekonomik daralmanın temel nedenini ABD'nin yoğunlaştırdığı ekonomik savaş ve enerji alanındaki petrol ablukası olarak gösterdi.

Uluslararası Dayanışma ve Kültürel Direniş

Bu zorlu dönemde Küba'ya uluslararası destek de sürüyor. Brezilya, 48 ton süt tozundan oluşan insani yardımın ilk bölümünü Santiago de Cuba'ya ulaştırdı. Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva, daha önce de ABD'nin Küba'ya yönelik yaptırım politikasına karşı olduğunu ve halk üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekmişti.

Öte yandan, Küba sinemasının önemli etkinliklerinden Gibara Yoksul Film Festivali yirminci kez sinemaseverlerle buluştu. Yönetmen Humberto Solás tarafından temelleri atılan festival, düşük bütçeli ancak yüksek estetik değerlere sahip eserleri desteklemeyi amaçlıyor. Elektrik kesintisi ihtimallerine karşı batarya sistemleri kullanılarak açık hava gösterimleri gerçekleştiriliyor. Bu durum, Küba'nın enerji krizi ve ABD ablukasının yarattığı zorluklara rağmen kültürel yaşamın devamlılığını sağlamak için ürettiği yaratıcı çözümlere bir örnek olarak gösteriliyor.