Berlin'deki Sovyet Savaş Anıtı'na Müdahale Tartışması Kızıştı

Almanya'nın başkenti Berlin'deki Treptower Parkı'nda bulunan Sovyet Savaş Anıtı, siyasi bir tartışmanın odağı haline geldi. Almanya Sosyal Demokrat Partisi (SPD), anıtın iç kısmında yer alan Josef Stalin'e ait alıntıların yanına, Sovyetler Birliği'ni ve Stalin'i "saldırganlıkla" suçlayan eklemeler yapılmasını önerdi. Bu öneri, özellikle İkinci Dünya Savaşı'nda Avrupa'yı Nazizmden kurtaran Sovyet askerlerinin anısını ve tarihi gerçekleri çarpıtma çabası olarak değerlendirildi.

SPD'nin Yeşiller Partisi tarafından da desteklenen bu talebine, Başbakan Friedrich Merz'in liderliğindeki Hıristiyan Demokrat Birlik (CDU) partisinden de temkinli bir destek geldiği belirtildi. Ancak öneri, Die Linke'den ayrılan Sahra Wagenknecht ittifakı tarafından "tamamen delilik" ve "Hitler faşizminden kurtuluş tarihini yeniden yazma girişimi" olarak sert bir dille eleştirildi. Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisi dahi, önerinin yeni sorunlar ve kutuplaşmalar yaratacağı gerekçesiyle karşı çıktı.

Sosyal medyada da binlerce kullanıcı SPD ve Yeşiller'i "tarihi revizyonizm" ile suçlayarak, milyonlarca Sovyet askerine saygısızlık yapıldığını ve Nazizmi yenmedeki Kızıl Ordu'nun belirleyici rolünün küçümsendiğini savundu. Kullanıcılar, bu tür girişimlerin tarihi gerçekleri çarpıtma amacı taşıdığını belirterek tepkilerini dile getirdi.

SPD'nin önerisinin hayata geçirilmesi ise hukuki açıdan düşük bir olasılık olarak görülüyor. 1990 yılında Alman Demokratik Cumhuriyeti'nin Batı Almanya tarafından ilhakı sürecinde imzalanan "İki Artı Dört Antlaşması", yeni Alman hükümetini ülkedeki tüm savaş anıtlarını koruma, tamir etme ve restore etme sorumluluğuyla yükümlü kılıyor. Ayrıca, Almanya ile Rusya arasında 1992'de imzalanan savaş mezarlıkları anlaşmasına göre, Almanya hükümetinin anıtlarda herhangi bir değişiklik yapmadan önce Rusya'ya danışması zorunlu bulunuyor.

SPD'nin rahatsızlık duyduğu belirtilen anıttaki sözler, Büyük Anayurt Savaşı sırasında Stalin'in askeri emirlerinden, telsiz konuşmalarından ve resmi hitaplarından alıntılar içeriyor. Bu alıntılar, Berlin'deki parkta yer alan büyük lahitler üzerinde ve ana anıtın iç kısmında hem Rusça hem de Almanca olarak bulunuyor. Anıtın iç kısmındaki zafer nişanının çevresinde yer alan ve Stalin'in Ekim Devrimi'nin 27. yıldönümünde yaptığı bir konuşmadan alınan bölüm şöyle:

Bugün herkes Sovyet halkını Avrupa uygarlığını faşist vandallardan kurtarmak için verdiği fedakar mücadele ile tanıyor. Sovyet halkının insanlık tarihine olan en büyük yararı budur.

Bu durum, SPD'nin anıtta yer alan bu ifadelere yönelik rahatsızlığını ve müdahale talebini gözler önüne seriyor. Ancak, hukuki ve tarihi gerçekler ışığında bu talebin gerçekleştirilmesinin zor olduğu anlaşılıyor.