Küba, ABD Ablukasını Kırmak İçin Tarım ve Dijitalleşmeye Odaklanıyor

Küba, ABD'nin uyguladığı ve giderek ağırlaşan ambargo politikalarına karşı kapsamlı düzenlemelerle ayakta kalma mücadelesi veriyor. Ülke, tarım arazilerini yeniden düzenleyen bir yasa tasarısını kamuoyuna sunarken, dijital bankacılık alanında reformlar yapıyor ve enerji krizine rağmen hemodiyaliz ve riskli ameliyatlar gibi kritik sağlık hizmetlerini sürdürüyor. Küba hükümeti, ABD'nin 2025 ve 2026 yıllarına yönelik kararlarını içeren bir liste yayımlayarak, bu adımların Küba ekonomisini zayıflatmayı, halk üzerindeki baskıyı artırmayı ve üçüncü ülkelerle olan ilişkileri engellemeyi amaçlayan sistematik bir politikanın parçası olduğunu vurguladı.

ABD Yaptırımları ve Küba'nın Karşı Hamleleri

ABD yönetiminin Küba'yı yeniden "Terörü Destekleyen Devletler" listesine alması, ülkenin finansal işlemlerini zorlaştıran, kredi riskini yükselten ve turizm sektörünü olumsuz etkileyen "azami baskı" politikasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bu politikanın yanı sıra, ABD yönetimi Kübalılar için insani şartlı tahliye programını ve belirli vize başvurularını sonlandırırken, göç ve vize alanında yeni kısıtlamalar getirdi. Kübalı sporcuların, öğrencilerin, sanatçıların ve sağlık çalışanlarının uluslararası etkinliklere katılımı da vize engelleriyle zorlaştırılıyor. Ayrıca, Küba'nın uluslararası sağlık işbirliği programlarına yönelik baskılar artırılırken, bu durumun uluslararası sağlık dayanışmasını engellemeyi amaçladığı belirtiliyor.

Ekonomik ve mali kuşatmayı genişleten ABD, Helms-Burton Yasası'nın ilgili bölümlerini uygulamaya devam ederek Küba ile çalışan yabancı şirketlere yönelik baskıları artırdı. Para transferleri, turizm, konaklama ve ticari faaliyetleri hedef alan yeni yaptırımlar devreye sokuldu. Bu kapsamda Airbnb ödemelerinin askıya alınması ve Western Union'ın faaliyetlerini durdurması gibi kararlar örnek gösterildi. ABD, petrol sağlayan devletlere ek gümrük vergileri uygulama yetkisi tanıyan kararlar alarak ve Rus petrolünün Küba'ya sevkiyatına ilişkin muafiyetleri kaldırarak enerji alanında da yaptırımlar uyguluyor. Küba'nın yapay zeka ve ileri teknoloji alanlarında ABD teknolojilerine erişimi de sınırlandırılan ülkeler listesine dahil edildiği belirtildi. Bu yaptırımlar kapsamında Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel başta olmak üzere bazı bakanlar, üst düzey kamu görevlileri ve devlet kurumları da hedef alındı.

Ekonomik Zorluklar ve Dijitalleşme Çabaları

Küba'da bankacılık sisteminde yaşanan nakit sıkıntısı ve uzun kuyruklar, yeni çözüm arayışlarını beraberinde getiriyor. Başkent Havana'da Banco Metropolitano'nun devreye aldığı dijital randevu sistemi "Ticket" ile vatandaşların belirli gün ve saatlerde işlem yapabilmesi hedefleniyor. Bazı bölgelerde ise küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) desteğiyle emeklilere ve yardıma ihtiyacı olanlara evlerinde ödeme hizmeti sunuluyor. Yetkililer, elektronik ödeme sistemlerini yaygınlaştırarak nakit kullanımını azaltmayı, işlemleri hızlandırmayı ve finansal hareketlerin izlenebilirliğini artırmayı amaçlıyor. Ancak personel eksikliği, eski teknolojik altyapı, çalışmayan ATM'ler, düşük nakit rezervleri ve özel işletmelerin elektronik ödemelere yönelik tutumları nedeniyle sorunlar devam ediyor. Uzmanlar, bankacılık sistemindeki sıkıntıların idari düzenlemelerin yanı sıra kayıt dışı ekonomi, döviz talebi, teknolojik eksiklikler ve ABD yaptırımlarının yarattığı ekonomik baskılardan kaynaklandığını belirtiyor.

Tarım ve Orman Arazileri Yasası ile Üretim Artışı Hedefi

Küba'da tarım ve orman arazilerinin mülkiyeti, kullanımı ve devrine ilişkin dağınık mevzuatı tek bir çatı altında toplamayı amaçlayan Tarım ve Orman Arazileri Yasası Tasarısı kamuoyuna sunuldu. Tarım Bakanlığı tarafından hazırlanan tasarı, Küba Devrimi'nin toprak reformu ilkelerini korurken üretimi artırmayı, gıda egemenliğini güçlendirmeyi ve çiftçilere daha fazla hukuki güvence sağlamayı hedefliyor. Yeni yasa, 25'ten fazla farklı düzenlemeyi tek bir hukuki çerçevede birleştirerek arazi tahsisi, mülkiyet, kullanım ve denetim süreçlerini daha sistemli hale getirmeyi amaçlıyor. Tasarı ile çiftçiler, kooperatifler, devlet işletmelerinin yanı sıra yerel kalkınma projeleri, yabancı yatırımlar ve KOBİ'ler de üretici statüsüne dahil ediliyor. Kullanılmayan devlet arazilerinin intifa hakkıyla tahsisine ilişkin kuralların güncellenmesiyle Küba vatandaşları ve ülkede daimi ikamet eden yabancılar, tarımsal üretim veya aile ihtiyaçları için arazi kullanım hakkı elde edebilecek. Tasarı ayrıca intifa hakkıyla kullanılan araziler üzerinde inşa edilen konutlara güvence getirirken, arazi satışları, takaslar, bağışlar ve miras işlemlerini yeniden düzenliyor. Doğal turizm, kırsal turizm ve agroturizm faaliyetleri de ilk kez yasal zemine kavuşturuluyor.

Sağlık Hizmetleri ve Sosyal Projeler Devam Ediyor

Enerji krizi ve ekonomik zorluklara rağmen Küba'da kritik sağlık hizmetleri sürdürülüyor. Sancti Spíritus'taki Camilo Cienfuegos İl Hastanesi, yılın ilk aylarında dört adet yüksek riskli beyin anevrizması ameliyatını başarıyla gerçekleştirdi. Holguín'deki Lucía Íñiguez Landín Klinik Cerrahi Hastanesi'nde ise son evre böbrek yetmezliği bulunan 92 hastaya hizmet veren hemodiyaliz servisi, ekonomik ve enerji alanındaki zorluklara rağmen kesintisiz devam ediyor. Ancak eldiven, alkol ve dezenfektan gibi bazı sarf malzemelerinin temininde sıkıntılar yaşandığı belirtiliyor. Öte yandan, Dünya Gıda Programı'nın (WFP) Kanada hükümetinin finansmanıyla yürüttüğü Nutrivida projesi, hamile kadınlar, emziren anneler ve 11 yaşına kadar çocukların beslenmesini desteklemeyi amaçlıyor. Proje kapsamında sosyal koruma merkezlerine güneş panelleri, buzdolapları ve mutfak ekipmanları sağlanıyor.

Olağanüstü Meclis Toplantısı Gündemi

Küba Parlamentosu, Halk Gücü Ulusal Meclisi'nin X. Yasama Dönemi Üçüncü Olağanüstü Oturumu'nu 18 Haziran'da gerçekleştirecek. Oturumda, ülkenin ekonomik ve sosyal dönüşümüne ilişkin öneriler ele alınacak. Bu toplantı, ülkenin içinde bulunduğu zorlu koşullara karşı alınan önlemlerin ve geleceğe yönelik stratejilerin değerlendirilmesi açısından büyük önem taşıyor.