Türkiye'nin F-35 Programına Dönüşü S-400'lerin Dubai'ye Devriyle Mümkün Olabilir mi?
ABD Başkanı Trump'ın Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılması çağrısı, F-35 programına dönüş umutlarını artırdı. Kulislere göre, bu durumun önündeki en büyük engel olan S-400'lerin Birleşik Arap Emirlikleri'ne devredilmesi formülü üzerinde duruluyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın, Türkiye'ye uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılması yönündeki açıklaması, Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil olmasının önünü açabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ancak bu sürecin önündeki en önemli engel olarak görülen Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerinin akıbeti merak ediliyor. Edinilen kulis bilgilerine göre, S-400 krizi için yeni bir çözüm formülü gündemde: Sistemlerin Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) devredilmesi planlanıyor.
F-35 Krizinin Çözüm Yolu: S-400'lerin Devri İhtimali
ABD, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemlerinin alımı nedeniyle 2020 yılında Türkiye'ye CAATSA yaptırımlarını uygulamaya başlamıştı. Bu yaptırımlar, Türkiye'nin F-35 programından çıkarılmasına ve bu ülkeye savaş uçağı satışının yasaklanmasına neden olmuştu. ABD Kongresi'nin yasalarına göre, Türkiye S-400 sistemlerini elinde bulundurduğu sürece F-35 alması mümkün görünmüyor. Bu durum, Washington yönetiminin F-35 satışına onay vermesi için S-400'lerin Türkiye topraklarından çıkarılmasını bir ön koşul olarak görmesine yol açıyor.
Gazete Oksijen'in Cumhurbaşkanlığı'na yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, bu çıkmazı aşmak amacıyla S-400 sistemlerinin BAE'ye transfer edilmesi planı üzerinde duruluyor. Bu transferin gerçekleşmesi için Türkiye'nin Rus yetkililerle de temas halinde olduğu ve sistemlerin geleceği hakkında görüşmeler yürüttüğü belirtiliyor. Öte yandan, ABD yönetiminin de bu süreçte Türkiye'ye ABD yapımı Patriot hava savunma sistemleri satmaya sıcak baktığı ifade ediliyor.
S-400 Tartışmalarında Kongre'nin Rolü ve BAE'nin Savunma İhtiyacı
NATO Zirvesi için Ankara'da bulunan ABD'li Demokrat Senatör Jeanne Shaheen, gazetecilere yaptığı açıklamalarda S-400 sorununun çözülmesinin F-35 satışının Kongre tarafından onaylanması için kritik bir adım olduğunu vurguladı. Shaheen, S-400'lerin teknolojisine Rusların erişim sağlama riskinin ortadan kalkması durumunda, Türkiye'nin F-35 programına dönmesinin olumlu karşılanabileceğini belirtti.
S-400 sistemlerinin BAE'ye konuşlandırılması planının ardında ise bölgedeki mevcut çatışmalı ortam ve artan savunma ihtiyacı yatıyor. Özellikle ABD-İsrail ile İran arasındaki gerilimde hedef alınan ülkelerden biri olan BAE, savaş sürecinde ABD'nin sağladığı THAAD ve Patriot sistemleriyle çok sayıda balistik füze ve drone saldırısını engellemek durumunda kalmıştı. Savaş sonrası dönemde bölgede yaşanan ekonomik ve sosyal etkiler göz önüne alındığında, BAE'nin savunma kabiliyetlerini güçlendirme amacıyla S-400 sistemlerine ilgi duyduğu değerlendiriliyor.
Bu gelişmeler, Türkiye'nin hem NATO içindeki konumunu hem de savunma sanayii stratejilerini etkileyebilecek önemli bir diplomatik süreci işaret ediyor.
