Küba'da Abluka Etkisi: Sağlık, Enerji ve Ekonomi Alanlarında Direniş

Küba, ABD'nin uyguladığı ekonomik ablukanın ve yaptırımların yol açtığı zorluklarla mücadele ederken, ülkenin sağlık, enerji ve ekonomik alanlardaki durumu gündemdeki yerini koruyor. Son dönemde yaşanan lojistik aksaklıklar, enerji kesintileri ve nakit sıkıntısı gibi sorunlara karşı ada ülkesi, direncini artıracak ve kamu hizmetlerini sürdürecek yeni stratejiler geliştiriyor.

Sağlık Hizmetlerinde Lojistik Engeller

Küba'nın Santiago şehrindeki 'Saturnino Lora Torres' İl Klinik Cerrahi Eğitim Hastanesi, adaya gönderilen 3,5 milyondan fazla şırınga ve iğnenin Jamaika'nın Kingston limanında alıkonulduğunu duyurdu. İspanyol sivil toplum kuruluşu SODePAZ tarafından organize edilen insani yardım kargosu, Fransız nakliye şirketi CMA CGM'nin Küba'ya yönelik lojistik faaliyetlerini ani bir kararla askıya alması nedeniyle varış noktasına ulaşamadı. Taşıyıcı firmanın ek maliyet talep etmesi veya kargonun iadesini istemesi, Küba'nın zaten var olan tıbbi malzeme eksikliği sorununu derinleştiriyor. Birleşmiş Milletler raporlarında da vurgulandığı gibi, bu tür kitlesel tıbbi malzeme tedarikleri hastanelerin operasyonel kapasitelerini sürdürmesi için büyük önem taşıyor. Sağlık yetkilileri, kargonun teslim alınamaması durumunda operasyonlar, aşılamalar ve rutin hasta tedavileri üzerinde olumsuz etkiler olacağı konusunda uyarıyor. Yaptırımların kağıt üzerinde tıbbi yardımları muaf tutmasına rağmen, pratikteki finansal ve operasyonel engellerin erişimi kısıtladığı belirtiliyor. Bu lojistik krizin arkasında, ABD yönetiminin Mayıs 2026'da yürürlüğe koyduğu yeni yaptırımlar ve Küba askeri şirketi GAESA'ya yönelik kısıtlamaların etkili olduğu düşünülüyor. Bu kararlar sonrası CMA CGM ve Hapag-Lloyd gibi büyük nakliye şirketlerinin Küba seferlerini durdurması, tıbbi malzemelerin yanı sıra gıda ve diğer temel ürünlerin ülkeye girişini de zorlaştırıyor.

Enerji ve Ekonomi Alanlarında Yenilikçi Çözümler

Küba Merkez Bankası, ülkedeki nakit sıkıntısını ve enerji krizinin etkilerini azaltmak amacıyla bankacılık sisteminde reformlar başlattı. Bu kapsamda, nakit akışını kolaylaştırmak amacıyla 2000 ve 5000 pesoluk banknotlar tedavüle sokuldu. Banka şubelerindeki elektrik kesintilerine karşı güneş enerjisi sistemleri kurulurken, emekli maaşlarının yerel işletmeler aracılığıyla vatandaşlara ulaştırılması hedefleniyor. Dijital ödemeleri teşvik etmek amacıyla, işletmeler arasındaki nakit işlem sınırı kaldırıldı ve dijital kanalları kullananlara ek avantajlar sunuluyor. Merkez Bankası yetkilileri, bu düzenlemelerle işletmelerin dijital ödemeleri reddetmesi için bir neden kalmadığını belirtiyor.

Bu kapsamda, Matanzas kentindeki Faustino Pérez Hastanesi'nde 20 kW kapasiteli bir güneş paneli sistemi kurulumuna başlandı. Yıllık yaklaşık 23.652 kWh elektrik üretmesi beklenen bu sistem, hastanenin kritik birimlerine kesintisiz güç sağlayarak hizmet kalitesini artırmayı amaçlıyor. Bu proje, Küba'nın ulusal sağlık sisteminde güneş enerjisini önceliklendiren dayanıklılık stratejisinin bir parçası olarak öne çıkıyor ve İsviçre ile yürütülen 30 yılı aşkın dayanışma işbirliğinin de bir uzantısı niteliğinde.

Öte yandan, Küba'nın batı bölgesi için hayati önem taşıyan Antonio Guiteras Termik Santrali'nde yaşanan teknik aksaklıklar enerji üretimini olumsuz etkiliyor. Geçtiğimiz günlerde genel elektrik şebekesinin çökmesine neden olan arızanın ardından yeniden devreye alınan santral, kazan dairesindeki yeni bir sızıntı nedeniyle tekrar hizmet dışı bırakıldı. Santral yetkilileri, tesisin daha kapsamlı bir bakıma ihtiyaç duyduğunu belirtirken, kritik yedek parçaların teminindeki zorlukların ABD ablukasının neden olduğu lojistik ve mali engellerden kaynaklandığı vurgulanıyor. Üretim yetersizliği nedeniyle tüm illerde 24 saatlik elektrik kesintileri yaşanırken, enerji açığının 2240 MW'a yükselmesi bekleniyor.

Spor ve Savunma Alanlarında Direniş

Bu zorlu koşullara rağmen Küba, spor ve savunma alanlarında da direncini sürdürüyor. Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel, Santo Domingo'da düzenlenecek 25. Orta Amerika ve Karayipler Oyunları'nda ülkeyi temsil edecek delegasyonu uğurladı. 500'den fazla sporcuyla mücadele edecek Küba kafilesi, ABD ablukasının yarattığı zorluklara rağmen ülke gururunu temsil etmeyi hedefliyor. Güreşçi Mijaín López'in ilk 'Küba Ülke Markası Büyükelçisi' ilan edilmesi de bu dayanışma ruhunu pekiştiriyor.

Devlet Başkanı Díaz-Canel ayrıca, Doğu Havana'daki Ulusal Savunma Günü faaliyetlerine katılarak dış tehditlere karşı güçlü bir savunmanın önemini vurguladı. Savunma stratejisinin sadece askeri hazırlıktan ibaret olmadığını, aynı zamanda toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesiyle de desteklendiğini belirtti. Enerji, su güvencesi ve yerel gıda üretimi gibi konuların savunma stratejisinin temel öncelikleri arasında yer aldığı ifade edildi. Ulusal Savunma Günü etkinlikleri, halkın olası bir dış müdahaleye karşı hazırlıklı olmasını amaçlayan ulusal bir seferberlik niteliği taşıyor.