Küba, ABD Ablukası Altında Sağlık ve Ekonomi Mücadelesini Sürdürüyor
ABD'nin uyguladığı ambargo nedeniyle zorlu bir ekonomik süreçten geçen Küba, sağlık alanındaki uluslararası iş birliklerini sürdürürken, ülke içinde de peso'yu güçlendirme ve enerji krizini yönetme çabalarını yoğunlaştırıyor.
Küba, ABD'nin uyguladığı ambargo ve ekonomik baskılar altında, uluslararası sağlık alanındaki dayanışmasını sürdürmeye devam ederken, aynı zamanda iç dinamiklerde de önemli düzenlemeler yapıyor. Ülke, enerji kriziyle mücadele ederken, ulusal para birimi olan Küba pesosunu güçlendirme ve yaşlanan nüfusun getirdiği zorluklara uyum sağlama gibi kritik adımlar atıyor.
İtalya ile Sağlık İş Birliği Devam Ediyor
ABD'nin diplomatik ve siyasi baskılarına rağmen İtalya'nın Calabria bölgesi, Küba ile sağlık alanındaki iş birliğini sürdürme kararı aldı. İtalya'nın en yoksul bölgelerinden biri olan ve sağlık hizmetlerinde ciddi personel açığı bulunan Calabria'da, 200'ü aşkın Kübalı sağlık emekçisinden oluşan bir tıbbi tugay görev yapıyor. Bu doktorlar, özellikle acil servislerdeki bekleme sürelerini önemli ölçüde azaltarak (örneğin Polistena Hastanesi'nde 12 saatten 1 saate indirilerek) bölge halkına hizmet veriyor. ABD yönetimi, Küba'nın sağlık programlarını "insan kaçakçılığı" olarak nitelendirerek engelleme çabalarını sürdürse de, Calabria Valisi Roberto Occhiuto, doktorları ülkede tutmaya kararlı olduğunu belirtti. Bu uluslararası sağlık iş birlikleri, Küba için hem dayanışma örneği hem de ambargo nedeniyle oluşan döviz darboğazını aşmada önemli bir kaynak sağlıyor.
Ekonomik Zorluklar ve Peso'yu Güçlendirme Çabaları
Küba ekonomisi, ABD ablukasının yarattığı finansal dışlanma, döviz erişimindeki kısıtlamalar ve enerji kriziyle mücadele ediyor. Bu çerçevede, ulusal para birimi Küba pesosunun istikrarını güçlendirmek amacıyla 176 maddelik yeni bir ekonomik dönüşüm programı uygulanıyor. Programın hedefleri arasında parasal düzenin yeniden yapılandırılması, döviz piyasasının daha etkin kontrol edilmesi ve peso'nun güçlendirilmesi yer alıyor. Kısa vadede kısmi dolarizasyonun genişletilmesi ve döviz kurlarını eşitlemek adına pesonun devalüe edilmesi planlanıyor. Ablukanın finansal işlemler üzerindeki baskısı, Küba'nın uluslararası ödeme sistemlerine erişimini zorlaştırıyor ve ithalat maliyetlerini artırıyor. Hükümet, kayıt dışı döviz hareketlerini kontrol altına almak, döviz işlemlerini düzenlemek ve ekonomideki dengesizlikleri azaltmak için özel döviz bürolarına lisans verme gibi adımlar atıyor. Pesonun değer kaybının enflasyonu artıracağı bilinciyle, devlet çalışanları ve emeklileri korumak amacıyla maaşların enflasyona endekslenmesi ve asgari ücretin her yıl yeniden belirlenmesi taahhüt ediliyor.
Yaşlanan Nüfus ve Demografik Dayanıklılık
Küba, yaklaşık 9,7 milyonluk nüfusunun yüzde 25'inden fazlasının 60 yaş ve üzeri olmasıyla, Latin Amerika ve Karayipler'in en yaşlı nüfus yapılarından birine sahip. Bu demografik dönüşüm, sağlık hizmetleri, sosyal güvenlik ve çalışma yaşamı açısından yeni planlamaları zorunlu kılıyor. Ancak Küba, bu durumu bir ekonomik yük olarak değil, toplumsal örgütlenme ve planlama yoluyla yönetilmesi gereken uzun vadeli bir süreç olarak ele alıyor. Deneyimli emek gücünün üretime katılımının sürdürülmesi ve kamusal hizmetlerin yeni ihtiyaçlara göre uyarlanması hedefleniyor. Bu süreçte, piyasa merkezli çözümler yerine kamusal planlama ve toplumsal dayanışma anlayışı ön plana çıkarılıyor.
Enerji Krizi ve Emekçilerin Mücadelesi
Küba, son dönemde yaşanan büyük elektrik kesintileriyle enerji kriziyle de mücadele ediyor. Termik santrallerdeki arızalar ve bakım çalışmaları nedeniyle elektrik üretim kapasitesi, ülkenin ihtiyacının gerisinde kalıyor. Bu durum, planlı elektrik kesintilerinin devam etmesine neden oluyor. Abluka koşullarında enerji kaynaklarına, yakıta ve teknik ekipmana erişimde yaşanan güçlükler, enerji sorunlarını daha da karmaşık hale getiriyor. Buna rağmen, Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel, elektrik işçilerinin sistemin ayakta tutulması için gösterdiği fedakarlığı ve azmi takdirle karşıladığını belirtti. Enerji emekçileri, teknik zorluklara ve parça tedarikindeki kısıtlamalara rağmen gece gündüz çalışarak ülkenin temel altyapısını korumaya çalışıyor. Yerel düzeyde de güneş enerjisi sistemleri gibi yenilenebilir enerji çözümleri geliştiriliyor.
Sağlık Emekçilerinin Yaratıcılığı: Yenidoğanlara Hayat Veren Ahtapotlar
Küba'nın Pinar del Río eyaletindeki yenidoğan yoğun bakım ünitesinde görev yapan hemşireler, tıbbi malzeme sıkıntısına yaratıcı çözümlerle yanıt veriyor. Dışarıdan temin edilmesi zorlaşan yenidoğan ahtapotlarını kendi imkanlarıyla üreten hemşireler, prematüre bebeklerin bakımında önemli bir destek sağlıyor. Steril örgü ahtapotlar, bebeklerin anne karnındaki göbek bağını andırarak kuvözde sakinleşmelerine yardımcı oluyor ve aynı zamanda bebeklerin kendilerine zarar vermesini engelliyor. Bu uygulama, Küba sağlık sisteminin sadece teknolojik imkanlara değil, aynı zamanda sağlık emekçilerinin bilgi birikimi ve yaratıcılığına da dayandığını gösteriyor.
