ABD'den İran'a Yeni Saldırılar: Körfez'deki Üslere Misilleme

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ordusu, İran'ın güney kıyısındaki kentlerine ve stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri noktalara yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, hava savunma sistemleri, kıyı radarları, füze ve insansız hava aracı kapasitesinin yanı sıra İran Devrim Muhafızları'na ait küçük teknelerin hedef alındığı belirtildi. Operasyonda savaş uçakları, savaş gemileri, saldırı dronları ve insansız deniz araçlarının kullanıldığı kaydedildi. CENTCOM, saldırıların amacının İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere müdahale etme kapasitesini azaltmak olduğunu iddia etti.

ABD Başkanı Donald Trump, saldırılarla ilgili olarak yaptığı açıklamada, İran'ı hedef aldıklarını ve sert müdahalelerde bulunduklarını belirtti. Bu saldırılara karşılık olarak İran ise Bahreyn, Kuveyt, Umman ve Ürdün'deki ABD askeri tesislerini füze ve dronlarla hedef aldığını duyurdu. İran Devrim Muhafızları, Bahreyn'in başkenti Manama yakınlarındaki ABD askeri tesislerine ve Cufeyr ile Şeyh İsa bölgelerine yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini bildirdi. Bahreyn yönetimi, saldırılar sırasında hava saldırısı sirenlerini devreye sokarak halkı sığınaklara yönlendirdi.

İran Kentlerine Saldırılar ve Can Kaybı

İran devlet medyası, ABD saldırılarında ülkenin güneyindeki Bender Abbas, Sirik ve Cask liman kentleri ile Hürmüz Boğazı'ndaki Keşm ve Farur adalarında patlamalar yaşandığını bildirdi. Keşm Adası'na yaklaşık 10 merminin isabet ettiği, Farur Adası'ndaki saldırıda ise bir telekomünikasyon çalışanının hayatını kaybettiği ve iki kişinin yaralandığı aktarıldı. Ayrıca, İran'ın Huzistan eyaletindeki Mahşehr kentinde bir su pompalama istasyonunun vurulması sonucu bir kişinin yaşamını yitirdiği ve dört kişinin yaralandığı bildirildi. ABD ordusu, önceki saldırı dalgalarında yaklaşık 140 İran hedefinin vurulduğunu ve bir hafta içindeki üç ayrı saldırıda hedef alınan nokta sayısının 300'ü geçtiğini duyurmuştu. Bu hedefler arasında füze ve dron tesisleri, mühimmat depoları, iletişim sistemleri ve kıyı gözetleme noktaları bulunuyordu.

Körfez'deki ABD Üslerine İran'dan Misilleme

İran'ın ABD saldırılarına misilleme olarak gerçekleştirdiği operasyonlarda Kuveyt ordusu da ülke hava sahasındaki “düşman hava hedeflerine” müdahale edildiğini duyurdu. Kuveyt'teki bazı sınır noktalarının zarar gördüğü ve açık denizde bulunan bir petrol sondaj platformuna düzenlenen dron saldırısında bir kişinin yaralandığı bildirildi. İran ayrıca Umman'daki uzun menzilli hava gözetleme ve gemi tespit radarlarını imha ettiğini kaydetti. Umman yönetimi, bu saldırıları protesto etmek üzere İranlı bir diplomatı Dışişleri Bakanlığı'na çağırdı. İran, Ürdün'deki Prens Hasan Hava Üssü'nde yakıt tankları ve mühimmat depolarının vurulduğunu belirtirken, Ürdün ordusu ise İran'dan gelen dört füzenin düşürüldüğünü ve herhangi bir can kaybı ya da hasar meydana gelmediğini açıkladı.

Hürmüz Boğazı'nda Gemi Trafiği Azaldı

ABD saldırılarının yoğunlaştığı Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olma özelliğini taşıyor. İran, izin verilmeyen bir rotada ilerlediğini belirttiği bir ticari gemiye ateş açmasının ardından boğazı yeniden kapattığını duyurdu. Devrim Muhafızları, iki geminin elektronik sistemlerini devre dışı bırakarak ilerlemelerini durdurduğunu da açıkladı. ABD ise İran'ın boğaz üzerinde denetim hakkı bulunmadığını ve ticari geçişlerin sürdüğünü iddia ediyor. Ancak gemi takip verileri, son 24 saatte boğazdan geçen gemi sayısının ABD'nin belirttiğinden çok daha düşük olduğunu gösteriyor. Kpler adlı şirketin verilerine göre, pazar günü yalnızca altı gemi Hürmüz Boğazı'ndan geçti; bu rakam son beş haftanın en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti. Güvenlik endişeleri nedeniyle gemilerin büyük bölümü konum bildirici cihazlarını kapattı.

İran Devrim Muhafızları, boğazdaki normal gemi trafiğinin yeniden başlaması için ABD'nin bölgedeki askeri müdahalelerine son vermesi gerektiğini belirtti. Açıklamada, ABD müdahalelerinin devam etmesinin küresel petrol ve gaz sektöründe daha büyük olaylara yol açabileceği uyarısı yapıldı. Gerilimin artmasıyla birlikte Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4'ün üzerinde bir artışla yaklaşık 79 dolara yükseldi.

İran: Diplomatik Çabalar Boşa Çıktı

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin son saldırılarının, son aylarda yürütülen diplomatik girişimleri “boşa çıkardığını” açıkladı. Tahran yönetimi, ABD'yi Hürmüz Boğazı'nda uygulamaya çalıştığı yeni geçiş düzenine müdahale etmek ve uluslararası ticari taşımacılığı tehlikeye atmakla suçladı. İran'ın baş müzakerecilerinden Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'ye hitaben yaptığı açıklamada, “Tek taraflı anlaşmalar dönemi bitti. Size sözünüzü tutun ya da bedelini ödeyin demiştik” ifadelerini kullandı. ABD ile İran arasında haziran ayında imzalanan geçici mutabakat, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve 60 günlük müzakere sürecinin ardından savaşın sona erdirilmesini öngörüyordu. Ancak Trump’ın geçen hafta Ankara'daki NATO Zirvesi'nde ateşkesi sona ermiş saydığını açıklamasıyla süreç sekteye uğradı.