Artvin'de Türk Somonu Üretimi: Depremden Kaçıp Yeni Bir Hayat Kuran Mühendisin Başarısı
Kahramanmaraş depreminden etkilenen bir su ürünleri mühendisi, Artvin'in Deriner Barajı'nda kurduğu tesiste Türk somonu ve alabalık üretimine başladı. Yurt dışına ihraç edilen somonların katma değerinin Artvin'de kalması hedefleniyor.

Artvin, son yıllarda baraj göllerinde yürütülen kafes balıkçılığı yatırımlarıyla Türk somonu üretiminde önemli bir merkez haline geldi. Çoruh Havzası'ndaki baraj göllerinde yetiştirilen somonlar, Türkiye'nin farklı şehirlerine ve birçok ülkeye ihraç ediliyor. Deriner Barajı başta olmak üzere bölgedeki baraj göllerinde artan üretim kapasitesi, Artvin'i somon yetiştiriciliğinde stratejik bir konuma taşıdı.
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin ardından eşiyle birlikte Rize'ye yerleşen Su Ürünleri Mühendisi Eray Şeker, deprem felaketinin hayatını tamamen değiştirdiğini belirtti. Şeker, “Gece büyük bir gürültüyle uyandık. O bir buçuk dakikanın insan hayatında ne kadar uzun bir süre olduğunu o gün anladık. Dışarı çıktığımızda adeta mahşeri yaşadık. Çocuklarımı alıp pijamalarımla arabaya bindim ve memleketim Rize'ye döndüm. Bir daha Kahramanmaraş'a dönmek içimden gelmedi” dedi. Su Ürünleri Mühendisliği alanında deneyimli olan ve balığın her aşamasında görev almış Şeker, deprem sonrası Artvin'deki baraj göllerinde yatırım fırsatlarını değerlendirdi.
Artvin'de Yeni Bir Üretim Tesisi Kuruldu
Devletin baraj göllerinde sağladığı yer tahsisi imkanlarından yararlanan Eray Şeker ve firması, kura sonucu Deriner Barajı'nda tesis kurma hakkı kazandı. Depremin ardından Artvin'e gelerek alabalık ve Türk somonu üretim tesisini kuran Şeker, 2023 yılında başladığı yatırımın ilk hasadını 2024 yılında gerçekleştirdi. Deriner Barajı'nda ilk hasadı yapan firma olmanın gururunu yaşadıklarını belirten Şeker, şu anda üçüncü hasatlarının devam ettiğini söyledi.
Baraj Gölünde Üretimin Avantajları ve Zorlukları
Baraj göllerinin balık üreticilerine sunduğu avantajlara dikkat çeken Şeker, “Denizde su sıcaklığı yükseldiğinde hasat zorunlu hale geliyor. Ancak baraj gölünde böyle bir zorunluluk yok. Balık istenilen büyüklüğe ulaştığında ve piyasa şartları uygun olduğunda yılın 12 ayı hasat yapabiliyoruz. Bu bizim için önemli bir avantaj” ifadelerini kullandı. Çoruh Vadisi'nin Türk somonu yetiştiriciliği için elverişli su şartlarına sahip olduğunu vurgulayan Şeker, en büyük sıkıntının sarp arazi yapısı ve heyelan riski nedeniyle çalışma koşullarının zorluğu olduğunu belirtti. Üretim açısından ise bugüne kadar herhangi bir sorun yaşanmadığının altını çizdi.
Türk somonunun büyük bölümünün yurt dışına ihraç edilmesiyle Türkiye'ye önemli miktarda döviz kazandırıldığına değinen Şeker, en büyük hedeflerinin Artvin'e bir işleme ve paketleme tesisi kazandırmak olduğunu dile getirdi. Balığın Artvin'de üretilmesine rağmen başka illere gönderilip ihracat kayıtlarının orada yapıldığını belirten Şeker, bu katma değerin Artvin'de kalmasını arzu ettiklerini söyledi.
Türk Somonu Sağlıklı Bir Protein Kaynağı
Eray Şeker, Türk somonunun insan sağlığı açısından önemli bir hayvansal protein kaynağı olduğunu vurguladı. Somonun içerdiği üç esansiyel aminoasit ve yüksek protein oranının sağlık açısından faydalı olduğunu belirten Şeker, “Günümüzde kullandığımız teknoloji ve izlenebilir üretim sistemi sayesinde doğaya, insana ve balığa saygılı bir yetiştiricilik modeliyle üretim yapıyoruz. Kültür şartlarında yetiştirilen diğer hayvansal protein kaynaklarıyla kıyaslandığında içeriği en temiz protein kaynaklarından biri olan Türk somonu, bu özellikleri sayesinde yurt dışında da yoğun ilgi görüyor” diye konuştu.



