Uzmanlardan Türkiye İçin Orman Yangını Uyarısı: Bu Yaz Farklı Olabilir

Yaz mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte Türkiye'de orman yangını tehlikesi de belirgin bir şekilde yükseldi. Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz ve Türkiye Ormancılar Derneği Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Ali Kavgacı, iklim değişikliğinin etkileriyle bu yıl orman yangınları açısından kritik bir yaz dönemi yaşanabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Uzmanlar, özellikle temmuz ayının sonlarından itibaren daha önce görülmemiş sıcaklıkların etkili olabileceğine dikkat çekiyor.

İnsan Kaynaklı Riskler ve Önleyici Tedbirler

Prof. Dr. Levent Kurnaz, orman yangınlarının büyük çoğunluğunun insan kaynaklı olduğunu vurgulayarak, “Bir şey olmaz” anlayışının bu yangınların en önemli nedeni olduğunu belirtti. Kurnaz, ormanların yaşam ve yağmur döngüsü için taşıdığı hayati öneme dikkat çekerek, halkın orman yangınlarına karşı nasıl davranması gerektiği konusunda bilinçlenmesinin şart olduğunu söyledi. İtfaiye ekipleri olay yerine ulaşana kadar vatandaşların da yangın söndürme çalışmalarına destek olabileceğini ve özellikle riskli bölgelerde halkın iyi eğitilmesi gerektiğini ifade etti. Kurnaz, deprem afetlerinde olduğu gibi orman yangınları için de afet gönüllülüğü sisteminin yaygınlaştırılmasını önerdi.

Sıcaklıklar ve Nem: Ölümcül Birleşme Riski

Prof. Dr. Kurnaz, bu yıl temmuz sonu itibarıyla daha önce yaşanmamış seviyelerde sıcaklıkların görülebileceği tahmininde bulundu. Özellikle bir hafta boyunca sürecek yüksek sıcaklıkların, nemle birleştiğinde ölümcül sonuçlar doğurabileceğini belirtti. 2003 yılında Fransa'da yaşanan ve 17 bin kişinin hayatını kaybettiği aşırı sıcaklıklar ve nem birleşimine benzer durumların Türkiye'de de yaşanabileceği uyarısında bulunan Kurnaz, hazırlıklı olunması gerektiğini söyledi.

Yağış rejimindeki değişimlerin de orman yangını riskini artırdığını kaydeden Kurnaz, “Sakin yağıp yeri ıslatan yağışların azalacağını, buna karşılık aniden bastıran ve sel baskınlarına yol açıp kısa sürede sona eren sağanakların artacağını düşünüyoruz. Bu tür yağışlar orman yangınları için yeterli faydayı sağlamıyor” dedi. Hem insan dikkatsizliği hem de değişen yağış rejiminin ciddi orman yangınlarına zemin hazırlayacağını belirtti.

Değişen Yangın Rejimi ve Kentleşmenin Etkisi

Türkiye Ormancılar Derneği Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Ali Kavgacı, Ege ve Akdeniz gibi iklimlerin yangın için uygun bir ekosistem sunduğunu hatırlattı. Doğal yangın rejimlerinin insan etkisiyle değiştiğini ve son yıllarda orman yangınlarının daha yoğun ve büyük boyutlarda yaşandığını ifade etti. Kavgacı, geçmişte büyük yangın olarak nitelendirilen 100-200 hektarlık alanların artık olağan hale geldiğini, bin hektarın üzerindeki yangınların ise sıkça görüldüğünü belirtti. 2025 yılında Türkiye'de orman yangını sayısının 5 bini aştığı bilgisini paylaştı.

Hava sıcaklıklarının artmasıyla ormanların nem kaybettiğini ve yanıcı maddeye dönüştüğünü söyleyen Prof. Dr. Kavgacı, kurutucu rüzgarların olduğu ve uzun süren sıcak hava koşullarında yangınların daha hızlı büyüdüğünü anlattı. Büyük orman yangınlarını söndürmenin kolay olmadığını, bunun için atmosferin de yardım etmesi, sıcaklığın düşmesi, nemin artması ve rüzgarın durması gerektiğini vurguladı.

Özellikle son 10 yılda İzmir gibi şehirlerde ormana doğru yerleşimlerin artması ve bölge halkının yangın yönetimi konusunda yeterli tecrübeye sahip olmamasının yangın riskini artırdığını dile getiren Kavgacı, “Kırı bilmeyen kentlinin kırdaki yaşam mücadelesi gibi bir durum” benzetmesi yaptı. Spiral kesme veya kaynak makinesi gibi insan kaynaklı ihmallerin yangınlara yol açtığını hatırlatan Kavgacı, kentleşmenin orman alanlarına doğru yayılmasıyla birlikte halkın orman yangınları konusundaki farkındalığının artırılması ve bu farkındalığın davranışlara dönüştürülmesi gerektiğini savundu.