İngiltere'de Yeni Başbakan Burnham'dan İsrail'e Sert Tepki: Yahudi Lobisi Harekete Geçti

İngiltere'de genel seçimlerin ardından İşçi Partisi'nin iktidara gelmesiyle İsrail ile ilişkilerde beklenen değişim tam olarak gerçekleşmedi. Ancak, Başbakan Keir Starmer'ın istifası sonrası İşçi Partisi'nin liderliğine seçilen ve yeni Başbakan olan Andy Burnham'ın İsrail'e yönelik sert açıklamaları, ülkedeki Siyonist Yahudi lobisini harekete geçirdi. Burnham, göreve geldiğinde İsrail'e yönelik yaptırımlar uygulayabileceğini belirterek, ülkesinin Gazze'deki duruma karşı yeterince sert bir tutum sergilemediği gerekçesiyle Gazze halkından özür diledi.

Burnham'ın 10 Temmuz'da yaptığı bu açıklamalar, İngiltere'deki Yahudi kurumları tarafından sert tepkiyle karşılandı. "Britanya Yahudileri Temsilciler Kurulu" ve "Yahudi Liderlik Konseyi" adlı iki büyük Yahudi kurumu, yayınladıkları ortak açıklamada Burnham'ı anti-semitik olmakla suçlayarak, bu tür siyasi eleştirilerin Yahudi düşmanlığına evrilmesinden duydukları endişeyi dile getirdi.

Londra'da Değişen Politikalar

Gazze'deki çatışmaların başlangıcında, yani 7 Ekim 2023'ten sonraki ilk bir yıl içinde İngiltere hükümeti İsrail'e tam destek vermişti. O dönemde iktidarda olan Muhafazakar Parti lideri Rishi Sunak, İsrail ordusuna istihbarat sağlandığı iddiaları ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya tam destek açıklamalarıyla dikkat çekmişti. Bu süreçte, İngiltere'de İsrail'in eylemlerine karşı yapılan sivil protestoların şiddetle dağıtıldığı ve Filistin destekçisi grupların hedef alındığı görüldü. Sunak, Gazze'de ateşkes çağrılarına da karşı çıkarak tutumunu net bir şekilde ortaya koymuştu.

Ancak, 4 Temmuz 2024'teki genel seçimlerde İşçi Partisi'nin zaferiyle birlikte İngiltere'nin İsrail'e yönelik politikalarında bir yumuşama süreci başladı. Yeni Başbakan Keir Starmer döneminde, silah ihracat lisanslarının bir kısmı askıya alındı. Daha önce Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) Netanyahu hakkındaki yakalama kararına itiraz eden İngiltere, bu itirazını geri çekti. 2025 yılından itibaren soykırım karşıtı eylemlere daha fazla serbestlik tanınması ve İsrailli yetkililere yönelik yaptırımlar uygulanması gibi adımlar atıldı. Londra'nın bu değişen tutumu, 21 Eylül 2025'te Filistin devletinin resmen tanınmasıyla doruğa ulaştı.

Yerel Seçimler Sonrası Gelişmeler

7 Mayıs 2026'da yapılan yerel seçimlerde Reform UK'nin beklenmedik ve ezici zaferi, İşçi Partisi'ni sarstı. Bu gelişmenin ardından Başbakan Keir Starmer haziran ayında istifa etti. Dün İşçi Partisi Başkanlığı'na seçilen ve yeni Başbakan olarak görevlendirilen Andy Burnham, göreve başlar başlamaz Gazze'deki duruma ilişkin sert açıklamalarda bulundu. The Guardian gazetesine verdiği demeçte, savaş suçları işlendiğine dair yeterli kanıt olduğunu belirten Burnham, İşçi Partisi'nin bu konudaki yetersiz tepkisi nedeniyle özür diledi. Burnham, kendi liderliği altında İngiltere'nin daha aktif ve baskıcı bir politika izlemesi gerektiğini vurguladı. Bu politikanın, İsrail hükümetine yönelik yeni yaptırımları ve Filistin topraklarını işgal edenlerle yapılacak mal ticaretinin yasaklanmasını içerebileceğini ifade etti.

Yahudi Lobisinin Baskısı ve Gelecek Beklentileri

Andy Burnham'ın açıklamaları, özellikle "Britanya Yahudileri Temsilciler Kurulu" ve "Yahudi Liderlik Konseyi" gibi Yahudi kurumlarından gelen tepkilerle önemli bir baskı altına girdi. Bu kurumlar, Burnham'ı açıkça "anti-semitik" olmakla itham ederek, siyasi eleştirilerin Yahudi düşmanlığına dönüşmesi endişesini dile getirdi. European Leadership Network araştırmacılarından Dr. Ziya Meral, Yahudi lobisinin baskılarının Burnham'ı etkilemesinin muhtemel olduğunu belirtti. Meral, Burnham'ın göreve başlarken ABD ile ilişkileri de dengelemesi gerekeceğini söyledi ve dış siyasette şu an için zayıf bir konumda olan Burnham'ın başlangıçta keskin adımlardan kaçınabileceğini öngördü. Dr. Meral ayrıca, Burnham'ın Dışişleri Bakanı olarak atayacağı ismin de İsrail ve ABD ile ilişkilerde belirleyici bir rol oynayacağını ekledi.