Depozito İade Sistemi (DOA) Suistimal Ediliyor: Vatandaşlar Tepkili
Türkiye genelinde uygulamaya konulan Depozito İade Sistemi (DOA), bazı kişiler tarafından suistimal edilerek sistemin amacından saptırılıyor. Vatandaşlar, sistemin işleyişini aksatan bu duruma tepki gösteriyor.
1 Temmuz Çarşamba günü hayata geçirilen Depozito İade Sistemi (DOA), kısa sürede Türkiye'nin gündemine oturdu. Sistemin temel amacı, geri dönüşüm oranını artırmak ve çevre bilincini yaygınlaştırmak olsa da, bazı kişiler tarafından suistimal edilmesi tepkilere neden oluyor. DOA sistemi, geri dönüşüme kazandırılan her uygun içecek ambalajı için vatandaşa 1 Türk Lirası ödül veriyor. Sistemin kötüye kullanılmasını engellemek amacıyla belirlenen günlük 200 şişe atma sınırı da aşılıyor.
DOA İstismarında Sakarya ve Elbistan Örnekleri
Son günlerde ortaya çıkan görüntüler, DOA sisteminin nasıl istismar edildiğini gözler önüne seriyor. Sakarya'da bir vatandaşın cep telefonu kamerasıyla kaydettiği görüntülerde, bir kişinin iki çuval dolusu pet şişeyi iade makinesine attığı görülüyor. Sırada bekleyen diğer vatandaşların uyarılarına aldırış etmeyen kişi, sistemin tıkanmasına ve uzun kuyruklar oluşmasına sebep oluyor. Kaynaklara yansıyan iddialara göre, bu tür kişiler DOA'yı adeta bir gelir kapısına dönüştürüyor. Sakarya'daki olayda, adı öğrenilemeyen kişinin bir yakınıyla yaptığı telefon görüşmesinde, “Çalışıyorum” diyerek durumu savunduğu öne sürülüyor. Bu durum, sisteme katkı sağlamak isteyen diğer vatandaşların da tepkisini çekiyor.
Benzer bir durum Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesinde da yaşandı. DOA iade makinelerine giden vatandaşlar, makinelerin dolu olduğu gerekçesiyle şişe kabul etmediğini belirten videolar paylaştı. Bu görüntüler, sistemin işleyişinde aksaklıklar yaşandığını ve geri dönüşüm sürecinin sekteye uğradığını gösteriyor.
Toplumsal Gerginliklere Yol Açan İstismar Vakaları
Depozito İade Sistemi'nin suistimal edilmesi, zaman zaman toplumsal gerginliklere de yol açıyor. İstanbul Maltepe'de bir iade makinesi önünde yaşanan yoğunluk nedeniyle iki kadın arasında çıkan tartışma, kısa sürede kavgaya dönüştü. Çevredekilerin araya girmesiyle güçlükle ayrılan kadınlar arasında yaşananlar, olayın vahametini ortaya koyuyor. Bolu'dan gelen bir başka istismar vakasında ise, bir kadının 10 farklı kişinin kimlik bilgisiyle sisteme saatlerce şişe attığı iddia edildi. Bu tür olaylar, sistemin amacına ulaşmasını engellerken, vatandaşlar arasında da huzursuzluğa neden oluyor.
DOA sistemini istismar edenlere yönelik henüz net bir yaptırım olup olmadığı bilinmiyor. Ancak yetkililerin, kurumsal denetimler, güvenlik kameraları ile takibin artırılması ve T.C. Kimlik Kartı entegrasyonu gibi önlemlerle istismar vakalarını azaltmayı hedeflediği belirtiliyor.
1 Temmuz'da uygulamaya konulan ve önceki tarifeden 1 TL'ye yükseltilen depozito iade bedeliyle ilgili ilk 15 günde 19 milyondan fazla şişenin sisteme geri kazandırıldığı bilgisi paylaşıldı.
