AK Parti'den Çocuk Ceza Hukukuna Ağır Düzenleme: 15 Yaştan İtibaren Müebbet Mümkün

AK Parti, çocukların karıştığı suçlarda uygulanacak cezai hükümleri ve infaz usullerini yeniden düzenleyen kapsamlı bir kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı'na sundu. Teklif, özellikle 15-18 yaş arasındaki çocuklara yönelik yaş indirimlerinin kaldırılması ve müebbet hapis cezası verilmesinin önünü açmasıyla dikkat çekiyor. TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu'nun raporundan da yararlanılarak hazırlanan düzenleme, yedi farklı kanunda değişiklik öngörüyor.

Çocuklara Verilen Cezalarda Yeni Dönem

Teklifin en çarpıcı maddelerinden biri, Türk Ceza Kanunu'nun çocukların ceza sorumluluğunu belirleyen 31. maddesinde yapılması planlanan değişiklik. Buna göre, kasten öldürme ve sonucu nedeniyle ağırlaştırılmış yaralama gibi suçlarda, 15-18 yaş arasındaki çocuklara uygulanan yaş indirimi, hakimin takdiriyle tamamen kaldırılabilecek. Bu kararda, suçun işleniş biçimi, mağduriyetin boyutu, kastın ağırlığı ve çocuğun daha önceki sabıka durumu gibi unsurlar göz önünde bulundurulacak. Mevcut uygulamada bu yaş grubundaki çocuklar için ağırlaştırılmış müebbet yerine en fazla 24 yıl, müebbet yerine ise en fazla 15 yıl hapis cezası öngörülüyor. Yeni düzenleme ile bu sınırların aşılması ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilmesi mümkün hale gelecek.

Ayrıca, 12-15 yaş grubundaki çocuklara uygulanan ceza indirimlerinin de belirli koşullarda azaltılması hedefleniyor. Tekerrür (suçu tekrar işleme) hükümlerinin uygulanması için belirlenen yaş sınırı da 18'den 15'e çekilecek. Bu sayede, daha önce kasıtlı bir suçtan hüküm giymiş 15-18 yaş arasındaki çocuklara verilecek cezalar, suçu tekrar işlemeleri durumunda ağırlaştırılabilecek.

İnfaz Rejiminde ve Ebeveyn Sorumluluğunda Değişiklikler

Kanun teklifi, çocuk hükümlülerin ceza infaz süreçlerinde de önemli değişiklikler getiriyor. Mevcut sistemde çocukların eğitim evlerinde cezalarını çekmesi esasken, teklif bu süreci kapalı ceza infaz kurumlarında başlatmayı öngörüyor. Çocuklar, ancak “iyi halli” oldukları saptandıktan sonra eğitim evlerine sevk edilebilecek. Kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti ve örgütlü suçlar gibi ağır suçlarda infaz süreleri uzatılacak. Bu suçlardan hüküm giyen çocukların cezaevinde geçirdikleri günlerin, koşullu salıverilme hesaplamasında iki gün yerine bir gün sayılması uygulamasına son verilecek.

Teklifte, çocukların ebeveynlerine yönelik cezaların artırılması da yer alıyor. Aile hukukundan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeyen ebeveynlerin, çocukları üzerinde kasten öldürme veya ağır yaralama gibi suçlara sebep olmaları halinde cezaları yarıdan iki katına kadar artırılabilecek. Ayrıca, çocuk hakkında alınan koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarına uymayan ebeveynler veya vasiler hakkında da yaptırım uygulanacak.

Diğer Düzenlemeler ve Kavramsal Değişiklik

Teklif kapsamında, ateşli silahını gerekli özeni göstermeden muhafaza ederek çocuğun ulaşmasına neden olan kişilere 1 ila 3 yıl arasında hapis cezası verilmesi öngörülüyor. Kesici ve delici aletlerin çocuklara satışı da yasaklanacak ve bu yasağa uyanlara idari yaptırımlar uygulanacak.

Metinde kullanılan “suça sürüklenen çocuk” ifadesinin yerine “adli süreçteki çocuk” kavramının getirilmesi de planlanıyor. AK Parti, bu değişikliğin masumiyet karinesini güçlendireceğini savunurken, aynı teklifin yaş indirimlerini kaldırarak cezaları ağırlaştırması eleştirilere neden oluyor. Öte yandan, cezai sorumluluğu bulunmayan çocuklar için sosyal hizmet, dijital risklerden korunma, bağımlılıklarla mücadele gibi yeni tedbirler de düzenlemeye eklenecek. Akıl sağlığı veya bağımlılık nedeniyle tehlike oluşturan çocuklar için hastane ve adliye arasında acil sağlık koruma mekanizması kurulacak. Kamu davası açılması durumunda ilgili bakanlıklar bilgilendirilecek ve sosyal inceleme raporu olmadan iddianame düzenlenmesi engellenebilecek. Kanun teklifinin TBMM komisyon görüşmelerinin ardından Genel Kurul'da görüşülmesi bekleniyor.