Küba Ablukaya Karşı Bilim ve Reformlarla Direniyor

Küba, yıllardır süregelen ABD ablukasının getirdiği ağır ekonomik ve sosyal baskılara karşı bilimsel iş birlikleri ve yapısal reformlarla direnişini sürdürüyor. Enerji krizinden ilaç üretimine, tarımdan eğitime kadar hayatın her alanını etkileyen ablukaya rağmen ülke, kendi ayakları üzerinde durma ve geleceğini inşa etme çabasını sürdürüyor. Bu kapsamda, uluslararası dayanışma etkinlikleri ve ülke içinde atılan adımlar dikkat çekiyor.

Uluslararası Dayanışma ve Enerji Ablukası

Küba'daki enerji krizi, günlük yaşamı derinden etkilemeye devam ediyor. Bu duruma karşı uluslararası medya kuruluşları, Küba ile dayanışma amacıyla ortak yayınlar gerçekleştiriyor. 'Cadenazo por Cuba' adlı etkinlikte, ondan fazla ülkeden kırkı aşkın medya kuruluşu, ABD'nin baskıcı politikalarını ve yaptırımların yıkıcı etkilerini dünyaya duyurmayı amaçladı. Küba Haber Ajansı ve İnsanlığı Savunma Ağı koordinasyonunda yürütülen bu yayınlarda, yaşananların sistematik bir baskının sonucu olduğu vurgulandı ve Küba halkının direnişine uluslararası destek çağrısı yapıldı.

İlaç Üretiminde Ablukanın Etkisi ve Çözüm Yolları

ABD'nin ekonomik ablukası, Küba'nın biyofarmasötik sektörü olan BioCubaFarma'yı da olumsuz etkiliyor. Hammadde ve enerji krizi nedeniyle ülkenin temel sağlık sepetindeki 395 ilaçtan yaklaşık 300'ünün üretilemediği belirtiliyor. Kaynakların serum ve hemodiyaliz gibi kritik tıbbi malzemelere yönlendirildiği, yenilikçi ürünlerin dış satışından elde edilen gelirin ise iç üretime aktarıldığı ifade ediliyor. Bu zorluklara rağmen Çin, Vietnam ve Rusya ile kurulan uluslararası iş birlikleri sayesinde araştırma ve üretim süreçleri entegre ediliyor. Yeni devreye giren üretim hatları ile kanser hastalarının tedavilerinde iyileşme bekleniyor.

Yapısal Reformlarla Ablukaya Karşı Direniş

Küba Devleti, ablukanın yarattığı çok katmanlı sorunlara çözüm bulmak amacıyla 2026 Ekonomik ve Sosyal Programı'nı hayata geçiriyor. Bu program kapsamında atılan adımlar şöyle sıralanıyor:

• Merkezi planlama ile yerel yönetimler arasındaki tıkanıklıkları gidermek ve karar alma süreçlerini hızlandırmak.
• Belediyelere yeni ekonomik yetkiler tanıyarak kendi ihracat ve ithalatlarını yapmalarını sağlamak ve yerelden ekonomik direnç yaratmak.
• Devlet işletmelerinde işçilerin söz hakkını artırarak üretim süreçlerini esnekleştirmek ve kaynakların verimli kullanımını sağlamak.
• Tarımda üretimi artırmak amacıyla toprakları gerçekten üretebilecek kişilere tahsis etmek, atıl arazileri azaltmak ve tüm üreticilerin döviz ile girdi piyasalarına erişimini kolaylaştırmak.
• Aracısız ticaret ve vergi teşvikleri ile ekonomik aktörlerin aracı kurum kullanma zorunluluğunu kaldırmak ve hammadde ithalatını desteklemek.
• Yenilenebilir enerjiye yönelerek enerji alanında egemenliği güçlendirmek, elektrikli araç montajı, üretimi ve ithalatını teşvik etmek.
• Turizmi geliştirmek için yerel ve uluslararası yeni ortaklarla iş birlikleri oluşturmak.

Devlet Başkanı Díaz-Canel, bu sürecin ekonomik olduğu kadar politik bir direniş anlamı taşıdığını ve halkın birlik içinde hareket etmesinin ablukaya karşı mücadelenin temelini oluşturduğunu belirtti.

Eğitimde ve Bilimde Uluslararası İş Birlikleri

Enerji ve ulaşım krizine rağmen eğitim süreçlerinin kesintiye uğramaması için esnek modeller geliştiriliyor. Villa Clara'daki ilkokul öğrencileri, geleneksel fular değişim töreniyle Jose Martí Öncü Örgütü'ndeki yerlerini alıyor. Pinar del Río'daki Hermanos Saíz Üniversitesi, Çinli teknoloji şirketi Shanghai Loop AI ile uluslararası bir iş birliği anlaşması imzalayarak tarım, teknik bilimler, spor ve eğitim alanlarında altyapıyı güçlendirmeyi hedefliyor. Bu anlaşma kapsamında Kübalı lisansüstü öğrencilerin Çin'de araştırma yapması ve akademik personele yapay zeka alanında eğitimler verilmesi öngörülüyor.

Moa'daki Doctor Antonio Núñez Jiménez Üniversitesi ise madencilikte doğanın korunması odaklı bilimsel çevre projelerine öncelik veriyor. Üniversite, Küba devletinin iklim değişikliğiyle mücadele planı olan “Yaşam Görevi” kapsamında su kalitesi, ormansızlaşma ve gaz emisyonu gibi kritik verileri izliyor. Nikel Şirketler Grubu ve çeşitli bilim merkezleriyle yürütülen çalışmalarla maden alanlarının yeniden ağaçlandırılması ve türlerin korunması sağlanıyor.

Eğitimde Esneklik ve Mezuniyet

Sancti Spíritus Üniversitesi (Uniss), enerji ve yakıt ablukası nedeniyle eğitim takvimini esneterek dersleri sanal platformlara taşıdı. 700'den fazla öğrenci, ulaşım kısıtlamaları nedeniyle ikamet ettikleri ilçelerde gerçekleştirilecek tez savunmaları, devlet sınavları ve mezuniyet törenleriyle mezun olmaya hazırlanıyor. Yüksek başarı gösteren öğrencilere sınav muafiyetleri de sunuluyor.

Elektrik Üretiminde Son Durum

Yakıt tedarikindeki kısıtlar nedeniyle elektrik üretiminde yaşanan açık, ablukanın en somut etkilerinden biri olarak öne çıkıyor. Üretim ile talep arasındaki büyük fark, ülke genelinde yaygın elektrik kesintilerine yol açıyor. Beklenen talebin 3050 MW olduğu bir durumda, üretimin 1270 MW seviyesinde kalması öngörülüyor.