Ukrayna'da Savaş Yönetimine Karşı Protestolar: Ordu Komutanı Görevden Alındı

Ukrayna'da savaşın yönetimine ve ordudaki komuta anlayışına karşı günlerdir devam eden protestolar, Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'i önemli bir değişikliğe imza atmaya zorladı. Zelenskiy, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Oleksandr Sırski'yi görevden alarak yerine 43 yaşındaki Tümgeneral Mihaylo Drapatıy'ı atadı. Bu gelişme, Şubat 2022'de Rusya ile savaşın başlamasından bu yana ülkede görülen en büyük sokak protestolarının ardından geldi.

Protestoların Arka Planı ve Talepler

Ülkenin çeşitli kentlerinde, özellikle başkent Kiev'de düzenlenen gösteriler, Savunma Bakanı Mihaylo Fedorov'un 15 Temmuz'da hükümet değişikliği kapsamında görevden alınmasıyla başlamıştı. Ancak eylemlerin odağı sadece bir bakanın değişimiyle sınırlı kalmadı; savaşın nasıl yönetildiğine ve ordudaki komuta kademesine yönelik eleştiriler ön plana çıktı. Kiev'deki ilk protestoya bin ila 2 bin kişinin katıldığı tahmin edilirken, eylemler kısa sürede Lviv gibi başka şehirlere de yayıldı. Askerler, savaş gazileri ve gençlerin katıldığı gösterilerde iki temel talep dile getirildi: Fedorov'un savunma bakanlığına geri getirilmesi ve Sırski'nin görevden alınması.

Protestocular, özellikle teknoloji ve insansız hava araçları tabanlı savaş yöntemlerinin geliştirilmesinde rol oynayan Fedorov'un görevden alınmasını, ordudaki reformların engellenmesi olarak yorumladı. Savaş öncesinde dijital dönüşüm bakanlığı yapmış olan Fedorov, savunma bakanı olarak görev yaptığı altı aylık süreçte insansız hava aracı üretimi, askeri tedarik sistemi ve savaş alanındaki teknolojik uygulamalara odaklanmıştı. Fedorov, görevden alınmasının ardından yaptığı açıklamalarda Sırski'yi askeri reformları engellemekle, sorunları üst yönetime doğru aktarmayan bir yapı oluşturmakla ve modern savaşın gereklerine uyum sağlayamamakla suçlamıştı.

Zelenskiy'den Yeni Atama ve Gelecek Perspektifi

Eylemlerin artan etkisi üzerine Devlet Başkanı Zelenskiy, aralarında Mihaylo Drapatıy'ın da bulunduğu altı üst düzey komutanla bir araya geldi. 21 Temmuz gecesi yapılan resmi açıklamayla Drapatıy'ın Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanlığına getirildiği duyuruldu. Zelenskiy, bu atamayla askeri operasyonların kesintisiz devam edeceğini ve Drapatıy ile ordunun kısa ve orta vadeli görevlerinin belirlendiğini belirtti. 2014 yılından bu yana orduda görev yapan Drapatıy, Ukrayna ordusunun yeni nesil komutanlarından biri olarak kabul ediliyor. 2024 yılında Harkov bölgesindeki Rus ilerleyişinin durdurulmasında önemli rol oynayan Drapatıy, daha sonra kara kuvvetleri komutanlığı görevini üstlenmişti.

Eski Savunma Bakanı Fedorov, Drapatıy'ın atanmasını olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi. Ancak protestocuların diğer önemli talebi olan Fedorov'un savunma bakanlığına geri dönmesi henüz gerçekleşmedi. Zelenskiy'nin Fedorov'a hükümet içinde teknoloji alanında farklı bir görev teklif ettiği, ancak Fedorov'un savunma bakanlığı dışındaki seçeneklere sıcak bakmadığı bildirildi.

Sıkıyönetim Altındaki Protestoların Önemi

Ukrayna'da 24 Şubat 2022'den bu yana uygulanan sıkıyönetim rejimi altında bu denli büyük çaplı protestoların düzenlenmesi dikkat çekici bir durum. Sıkıyönetim, hükümete dolaşım, toplantı ve gösteri özgürlüğünü sınırlama yetkisi verirken, seçimlerin de ertelenmesine neden oluyor. Buna rağmen, Kiev'deki gösterilere güvenlik güçlerinin büyük çaplı bir müdahalede bulunmaması ve eylemlerin günlerce sürmesi, savaş döneminde yönetim ile toplum arasındaki ilişkide yaşanan önemli bir gerilime işaret etti. Gösteriler doğrudan savaşın sona erdirilmesini veya Rusya ile uzlaşılmasını savunmasa da, ordudaki asker kayıpları, seferberlik, insan gücü açığı ve kararların denetlenememesi gibi konularda biriken hoşnutsuzluğun artık yönetimin ulusal birlik çağrılarıyla bastırılamadığını gösterdi. Sırski'nin görevden alınması, sokak gösterilerinin doğrudan bir sonucu olarak kayda geçti. Fedorov'un durumu ve ordudaki komuta reformlarının geleceği ise mevcut krizin seyrini belirleyecek.