Küresel Petrol Fiyatlarındaki Düşüş Pompaya Neden Yansımıyor?
Dünyada petrol fiyatları savaş öncesi seviyelerin altına gerilemesine rağmen Türkiye'de beklenen indirim pompaya yansımadı. İndirimler ÖTV açıklarını kapatmak için kullanılıyor.
Dünya Piyasalarında Petrol Fiyatları Geriledi
Küresel piyasalarda petrol fiyatları, savaş öncesi dönemdeki seviyelerin altına geriledi. Nisan sonunda 126 dolar seviyesine ulaşarak rekor kıran brent petrol, güncel verilere göre 72 dolar seviyelerinde seyrediyor. Uzmanlar, bu düşüşün temel nedenini arz bolluğundan ziyade, ABD'nin stratejik stoklarını kullanmasına ve birçok ülkenin acil durum rezervlerinden piyasaya 172 milyon varil sürmesine bağlıyor. ABD'deki ham petrol stoklarının 1984 yılından bu yana en düşük seviyeye gerilemesi, fiyatlardaki düşüşün kalıcı olmayabileceği uyarısını da beraberinde getiriyor.
ÖTV Düzenlemesi ve Eşel Mobil Etkisi
Dünya genelindeki fiyat düşüşlerine rağmen Türkiye'deki pompa fiyatlarında beklenen indirimler gerçekleşmiyor. Savaşın başladığı dönemde devreye alınan eşel mobil sistemi, o süreçte yapılması gereken zamların büyük bir kısmının ÖTV'den karşılanmasını sağlamıştı. Mevcut durumda ise sistem tersine işliyor. Küresel piyasalarda fiyatlar düştüğünde, oluşan indirim miktarının yüzde 75'i daha önceki dönemde ertelenen ÖTV açıklarını kapatmak için hazineye aktarılıyor. Vatandaşın akaryakıtta gerçek indirimi görebilmesi için öncelikle bu maktu ÖTV tutarının tamamlanması gerekiyor.
- Savaş döneminde ÖTV artışları ertelenerek fiyat artışları sınırlandırılmıştı.
- Mevcut indirimler, eksik kalan ÖTV tahsilatı için kullanılıyor.
- İndirimlerin yalnızca yüzde 25'i pompa fiyatlarına yansıtılıyor.
Vergi Tahsilatında Sınıfsal Farklılık Tartışması
Akaryakıttaki vergi uygulamaları, vergi politikalarının öncelikleri konusundaki tartışmaları da yeniden gündeme getirdi. İktidarın şirketlere sağladığı vergi muafiyetleri ve teşviklerin yanı sıra, halkın ödediği akaryakıt vergisinin düşüş anında dahi hemen tahsil edilmesi dikkat çekiyor. Savaş döneminde geçici olarak ertelenen vergi yükünün, küresel fiyatlar düşer düşmez halka yansıtılması, hayat pahalılığı ile mücadele eden vatandaşın üzerindeki baskıyı artırıyor. Uzmanlar, devletin vergi tahsilatı konusundaki bu ısrarlı tutumunun, ekonomik daralma sürecinde yurttaş üzerindeki mali yükü ağırlaştırdığını ifade ediyor.
