Türkiye'nin S-400 Çıkmazı Çözülüyor: Sistemler Körfez'e mi Satılıyor?

ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye ziyaretinin ardından, Türkiye'nin Rusya'dan temin ettiği S-400 hava savunma sistemleriyle ilgili belirsizlikler devam ediyor. ABD'nin Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarını kaldırma sinyali vermesi ve F-35 savaş uçakları programına dönüş beklentisi, S-400'lerin akıbetini yeniden gündeme getirdi. İktidara yakın kaynaklar, S-400 sistemlerinin Türkiye'den çıkarılarak Körfez ülkelerinden birine satılacağını öne sürüyor.

ABD, S-400 alımı nedeniyle 2020'de Türkiye'ye CAATSA yaptırımlarını uygulamaya başlamıştı. Bu yaptırımlar ve ABD Kongresi'nin yasası gereği, Türkiye'nin S-400 sistemlerine sahip olduğu sürece F-35 savaş uçaklarını tedarik etmesi mümkün görünmüyor. Bu durum, ABD'nin F-35 satışını yeniden başlatması için S-400'lerin Türkiye topraklarından uzaklaştırılmasını bir ön koşul olarak görmesine neden oluyor.

NATO Zirvesi sırasında F-35 konusundaki sorulara net yanıt vermeyen Trump, dönüş yolunda konuyla ilgili henüz karar vermediğini belirtmişti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise F-35'lerin Türkiye'ye teslimi konusunda ABD'nin sözünü tutacağını ifade etmişti. Bu gelişme, S-400'lerin elden çıkarılması ihtimalini güçlendiriyor.

S-400 Satışı İddiaları ve Olası Alıcılar

Hürriyet gazetesi yazarı Abdülkadir Selvi, S-400 hava savunma sistemlerinin satıldığına dair iddiaları gündeme taşıdı. Selvi'ye göre, sistemlerin satışı bugün açıklanacak ve alıcı ülke Körfez bölgesinden bir devlet olacak. Spekülasyonlar Birleşik Arap Emirlikleri veya Katar üzerinde yoğunlaşsa da, Selvi en doğru bilginin resmî açıklamayla alınacağını belirtti. Bu satışın gerçekleşmesi için Rusya'nın da onayı gerekiyor ve Rusya'nın prensip olarak üçüncü bir ülkeye satışı onaylayacağı öngörülüyor. ABD'nin de bu satışa sıcak baktığı iddia ediliyor.

Yeni Şafak yazarı Yahya Bostan da konuya değinerek, CAATSA yaptırımlarının kalkması gündeme geldiğinde S-400'lerin üçüncü bir ülkeye satılması seçeneğinin NATO kulislerinde sıkça konuşulduğunu belirtti. Bostan'a göre, S-400'ler Türkiye'nin Rusya ve ABD ile olan ilişkilerini sürdürebildiği, böylece herhangi bir ülkenin itiraz etmeyeceği bir ülkeye satılabilir. Bu satış karşılığında, Türkiye'nin kendi hava savunma sistemlerini geliştirmesi ve eksik kalan kabiliyetlerinin desteklenmesi gerekliliği de vurgulanıyor.

S-400 Krizi Nasıl Başladı?

Türkiye, Rusya ile 2017 sonunda S-400 hava savunma sistemlerinin alımı için bir sözleşme imzalamıştı. Yaklaşık 2,5 milyar dolarlık maliyeti olan sistemlerin ilk parçaları 12 Temmuz 2019'da Türkiye'ye teslim edildi. ABD ise bu teslimatın ardından Türkiye'yi F-35 savaş uçakları programından çıkarmıştı. Ardından gelen CAATSA yaptırımları ise süreci daha da karmaşık hale getirdi.

S-400'lerin Körfez'deki bir ülkeye satılması ihtimali, bölgedeki jeopolitik gerilimler ve savunma ihtiyacı ile ilişkilendiriliyor. Özellikle ABD'nin müttefiki olan Birleşik Arap Emirlikleri'nin İran ile yaşanan gerilimler nedeniyle hava savunma sistemlerine olan ihtiyacının arttığı belirtiliyor. Bu satışın gerçekleşmesi, ABD'nin bölgedeki stratejik dengelerine de etki edebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.