Konya'ya SAMP/T Füze Sistemi Yerleştirilecek: AKP'nin Batı ile Dansının Öyküsü

Ankara'da 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde düzenlenecek NATO Zirvesi'nin hazırlıkları kapsamında, İtalya'ya ait SAMP/T hava savunma sisteminin Konya'ya konuşlandırılması kararlaştırıldı. Bu adım, Türkiye'nin dış politikadaki son yıllarda yaşadığı değişimlerin ve Batı ile kurduğu karmaşık ilişkilerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

SAMP/T Sistemi ve Türkiye'nin Projeden Dışlanması

Fransızca 'Système sol-air moyenne portée/terrestre' (orta menzilli karadan havaya füze sistemi) kısaltması olan SAMP/T, savaş uçakları ve balistik füzelere karşı savunma sağlayan bir hava savunma sistemidir. Sistem, Fransa ve İtalya ortaklığında geliştirilmiştir. İlginç bir detay ise, bir dönem bu sistemin Türkiye'nin de dahil olduğu üç ülke tarafından ortaklaşa üretilmesinin planlanmış olmasıdır. ASELSAN ve ROKETSAN'ın yürüttüğü çalışmaların ardından Türkiye, projeden dışlanmış ve şimdi ise sistem Türkiye'ye getiriliyor.

Hava Savunma İhalesi ve Çin Faktörü

Olayın kökeni, Türkiye'nin 2013 yılında başlattığı hava savunma sistemi ihalesine dayanıyor. İhaleye ABD, Rusya ve Çin sistemlerinin yanı sıra EUROSAM (SAMP/T'nin üreticisi) da katılmıştı. Düşük fiyat teklif eden ve teknoloji paylaşımı ile füzelerin Türkiye'de üretilmesi taleplerine olumlu yaklaşan Çinli CPMIEC firması ihaleyi kazandı. Ancak ABD başta olmak üzere NATO ülkeleri, Çin sisteminin NATO altyapısıyla entegre edilemeyeceği ve güvenlik riskleri taşıdığı gerekçesiyle yoğun baskı uyguladı. Bu baskılar sonucunda Türkiye, Çin ile sözleşme imzalamayı erteleyerek 2015 yılında ihaleyi iptal etti.

S-400 Anlaşması ve Yeni Ortaklık Arayışları

İhale iptalinin ardından Türkiye, hava savunma sistemleri konusundaki arayışını sürdürdü. 2016 yılındaki darbe girişimi sonrası Batı ile ilişkilerinde yeni bir dönem başlatan Türkiye, 2017'de Rusya ile S-400 hava savunma sistemi alımı konusunda anlaşma imzaladı. Aynı dönemde, Batı ile ilişkileri de tamamen koparmamak adına Fransız ve İtalyan SAMP/T projesine ortak olma talebinde bulundu. İki ülke bu teklife olumlu yaklaştı ve ASELSAN ile ROKETSAN, EUROSAM konsorsiyumu ile 18 aylık bir çalışma sürecine girdi.

2019'daki Gerilim ve Ortaklığın Çöküşü

Ancak 2019 yılında Suriye'deki 'Barış Pınarı Harekatı' ve Doğu Akdeniz ile Libya'daki çıkar çatışmaları nedeniyle Türkiye ile Fransa arasındaki ilişkiler gerildi. Fransa'nın Türkiye'ye askeri ihracatı yasaklamasıyla EUROSAM ile Türkiye'nin ortaklık süreci de sekteye uğradı. Bu dönemde İtalya da Kahramanmaraş'a konuşlandırdığı SAMP/T sistemini geri çekti. Türkiye, Batı'dan istediği desteği alamayınca Rus S-400 sistemlerinin Türkiye'ye getirilmesi sürecini hızlandırdı. Bu durum, ABD ve NATO nezdinde büyük tepkilere yol açtı.

Erdoğan'ın Macron ve Draghi İle Görüşmeleri ve Gelişmeler

Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Türkiye'nin Batı ile ilişkilerini yeniden güçlendirme çabaları arttı. Mart 2022'deki NATO Zirvesi'nde Cumhurbaşkanı Erdoğan, dönemin Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İtalya Başbakanı Mario Draghi ile özel görüşmeler yaptı. Bu görüşmelerde, SAMP/T projesinin yeniden hayata geçirilmesi konusu gündeme geldi. Erdoğan, dönüş yolunda yaptığı açıklamada, Türkiye-Fransa-İtalya üçlü adımlarının yeniden başlatılması için çalıştıklarını belirtti.

Bugün gelinen noktada, S-400 krizi tam olarak çözülmemiş olsa da, SAMP/T sistemlerinin Konya'ya getirilmesi, Türkiye'nin Batı ile olan ilişkilerinde geldiği aşamayı gösteren önemli bir gelişme olarak kaydediliyor.