İsrail İşgali Altında Batı Şeria'da Tarım Sektörü Çökme Tehlikesiyle Karşı Karşıya

Ekim 2023'ten bu yana İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik saldırıları, tarım alanlarını ve kırsal geçim kaynaklarını hedef almaya devam ediyor. Filistinli çiftçiler, topraklarına erişimlerinin engellendiğini, bağların ve zeytinliklerin söküldüğünü, seraların, tarım makinelerinin ve arı kovanlarının tahrip edildiğini bildiriyor.

Filistinli Çiftçiler Topraklarına Erişemiyor, Ürünleri Yok Ediliyor

El Halil'in kuzeyindeki Beyt Ummar'da yaşayan Emel Slaibi, ailesine ait yedi dönümlük bağın ve amcasına ait yaklaşık 30 dönümlük arazinin İsrail buldozerleri tarafından sökülerek düzleştirildiğini aktardı. Aileye, İsrail yerleşim birimi Karmel Çur'a yakınlığı nedeniyle arazilerine 500 metreden fazla yaklaşmamaları yönünde uyarı yapıldığı belirtildi. Nesillerdir ailenin geçim kaynağı olan bu bağların sökülmesiyle, mayıs ve haziran aylarındaki hasattan elde edilmesi beklenen en az 10 bin şekellik gelir kaybı yaşandığı ifade edildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Batı Şeria'da binlerce Filistinli çiftçinin tarım arazilerine erişimini daha da zorlaştırdığı, çiftçilerin kimi zaman ayda yalnızca birkaç saatliğine arazilerine girebildiği belirtildi. Bu kısıtlı süre, hasat hazırlığı, toprak bakımı ve sürümü gibi temel tarımsal faaliyetler için yetersiz kalıyor.

Tarımsal Varlıklara Yönelik Saldırılar Ekonomiyi Vuruyor

Filistin Tarım Bakanlığı'nın ocak ayında yaptığı açıklamaya göre, 2025'te Batı Şeria'daki tarım sektörüne yönelik İsrail ihlallerinde “tehlikeli ve benzeri görülmemiş” bir artış yaşandı. Bakanlığın verilerine göre, seralar, makineler ve tarımsal yollarda meydana gelen zararın 2,57 milyon dolar olduğu tahmin edilirken, doğrudan ekonomik kayıpların toplamının 103 milyon doları aştığı bildirildi.

Saldırılar sadece tarla ürünlerini değil, hayvancılık ve arıcılık gibi kırsal geçim kaynaklarını da hedef alıyor. Masafer Yatta'daki Susya köyünden Cihad Nevacah, 2010'da yerleşimcilerin hayvanlarını zehirlemesi üzerine arıcılığa yöneldiğini anlattı. Başlangıçta üç kovanla başladığı arıcılık faaliyetini 120 kovana çıkaran Nevacah, 2016'da yerleşimcilerin 100 kovanını tahrip etmesi sonucu yaklaşık 200 bin şekel zarar gördü.

Filistin Tarım Bakanlığı, Batı Şeria'daki arıcılık sektörünün de düzenli olarak yerleşimci saldırılarından etkilendiğini belirtti. Arı kovanlarına verilen zararın sadece ekonomik kayıplara yol açmakla kalmayıp, doğal tozlaşmanın azalmasıyla çevredeki ekinleri de olumsuz etkileyerek çevresel sonuçlar doğurduğu vurgulandı.

Kırsal Yoksulluk Derinleşiyor

Dünya Gıda Programı'nın (WFP) 2025'in son çeyreğine ilişkin değerlendirmeleri, yerleşimci saldırılarının Filistinlilerin ekonomik durumunu ağırlaştırdığını ortaya koydu. Ekim 2023 öncesinde yüzde 12 olan Batı Şeria'daki yoksulluk oranının, 2026 sonunda yüzde 28'e yükseldiği ve hanelerin büyük çoğunluğunun önemli gelir kaybı yaşadığı belirtildi.