ABD ve İran Arasında 14 Maddelik Mutabakat Zaptı Yürürlüğe Girdi

ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasında varılan 14 maddelik mutabakat zaptı, tarafların ayrı ayrı attıkları imzalarla resmen yürürlüğe girdi. Bölgedeki askeri gerilimi sona erdirmeyi amaçlayan metne, Pakistan Başbakanı Şerif de arabulucu sıfatıyla imza attı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Cenevre'de yapılması planlanan resmi imza töreninin gerçekleşmeyeceğini duyurdu.

Mutabakatın Kapsamı ve Ateşkes Süreci

ABD ve İran arasında imzalanan mutabakat, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulmasını öngörüyor. Anlaşma metninde öne çıkan temel maddeler şu şekilde sıralanıyor:

• Taraflar, birbirlerine karşı güç kullanmamayı ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi taahhüt etti.
• ABD, İran üzerindeki deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen kaldıracağını ve bölgedeki askeri varlığını geri çekeceğini açıkladı.
• İran, ticari gemilerin geçişi için gerekli düzenlemeleri yapmayı ve Hürmüz Boğazı'nın yönetimi konusunda Umman ile diyalog kurmayı kabul etti.
• ABD, İran'ın ekonomik kalkınması için 300 milyar dolarlık bir plan hazırlamayı ve tüm tek taraflı yaptırımları kaldırmayı taahhüt etti.
• İran, nükleer silah geliştirmeyeceğini teyit ederek zenginleştirilmiş malzeme stoklarının imhası konusunda mutabık kaldı.
• İran'a ait dondurulmuş fonlar ve varlıklar kullanıma açılacak.

Ekonomik ve Diplomatik Gelecek

Mutabakat zaptı, taraflar arasında 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varılmasını hedefliyor. Bu süre zarfında mevcut statükonun korunması ve bölgeye ilave asker sevkiyatı yapılmaması kararlaştırıldı. Nihai anlaşmanın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması planlanırken, ABD Hazine Bakanlığı'nın petrol ihracatı ve bankacılık işlemleri üzerindeki kısıtlamaları kaldırması bekleniyor. Söz konusu süreç, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların ardından bölgedeki askeri dengelerin değiştiği bir döneme işaret ediyor.