ABD ve İran İsviçre'de Görüştü: Trump'tan Tehditler Yükseldi

ABD ve İran temsilcileri, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları nedeniyle ertelenen görüşmeler kapsamında İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında bir araya geldi. Görüşmeler, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik art arda gelen tehditleriyle başlarken, gündemde nükleer program ve Hürmüz Boğazı'nın durumu yer aldı.

ABD ve İran'dan Dörtlü Görüşme

İsviçre'nin Luzern Gölü kıyısındaki bir otelde düzenlenen görüşmelere, ABD ve İran heyetlerinin yanı sıra arabulucu ülkeler Pakistan ve Katar'dan temsilciler de katıldı. ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance, İran heyetine ise Meclis ve Müzakere Hayati Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf başkanlık etti. Görüşmelerde ABD heyetinde Trump'ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner de yer alırken, İran heyetinde Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi bulundu. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile beraberindeki heyetler de toplantıda hazır bulundu. Dörtlü görüşme öncesinde İran ve ABD heyetleri, Katar'ın arabuluculuğunda ikili bir görüşme gerçekleştirdi.

Görüşmelere, tarafların iç istişareler için ara vermesiyle ara verildi. İran Dışişleri ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi, aranın ardından görüşmelerin devam edeceğini ve Türkiye saati ile 20.00 sularında sona ermesinin beklendiğini belirtti.

Trump'tan İran'a Sert Tehditler

Görüşmelerin başlamasından önce ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik sert mesajlar verdi. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İran'ın Lübnan'daki vekil güçlerini durdurmaması halinde ABD'nin daha önce olduğu gibi sert bir darbe vuracağını, hatta bu sefer daha da sert olacağını belirtti. Trump, ayrıca İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması durumunda ülkesinin elinde bir ülke kalmayacağı tehdidinde bulundu. Fox News kanalına telefonla bağlanan Trump, Hürmüz Boğazı'nı kapatmaları halinde İran'ı “çok sert” vuracaklarını ileri sürdü. Trump, ABD'nin gerekmesi halinde Hürmüz Boğazı'nı kontrol altına alıp geçiş ücreti alabileceğini de iddia etti.

Trump, İsrail'in Lübnan'daki Hizbullah'ı etkisiz hale getirememesinden duyduğu hayal kırıklığını dile getirirken, bu görevi Suriye'deki El-Kaide bağlantılı HTŞ lideri Ahmed Şara'ya vermeyi düşündüğünü söyledi. Ayrıca Hamas'ın şu anda sorun yaratmadığını ve asıl odağın İran olması gerektiğini belirtti.

Diğer yandan Trump, uranyum zenginleştirme hakkından vazgeçmeyeceği yönündeki mesajlarıyla bilinen İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ı da tehdit etti. Trump, Pezeşkiyan'ın “ağzından çıkanlara dikkat etmesi gerektiğini, aksi takdirde ülkenin geri kalanının da ele geçirileceğini” söyledi. Trump, İran ile müzakereler için 60 günlük bir sürenin başladığını ve bu sürenin sonunda nihai bir anlaşmaya varılıp varılmayacağının görüleceğini ifade etti.

Vance'ten İyimser Açıklamalar

Görüşmeler öncesinde açıklamalarda bulunan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile yapılan görüşmelerde “son birkaç saat içinde büyük ilerleme” kaydedildiğini ve daha fazla gelişme beklediklerini söyledi. Vance, temel hedeflerinin “diplomasi ve işbirliği yoluyla Ortadoğu'yu dönüştürmek” olduğunu belirtti. Vance, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve İran'ın nükleer programının sona erdirilmesinin zaten gerçekleştiğini iddia ederek, birlikte daha ne kadar başarıya ulaşılabileceği sorusunu gündeme getirdi. Vance, İsrail'in Lübnan'da ateşkesin sürdürülmesi konusunda da ilerleme kaydedildiğini savunarak, bölgesel barış için çalıştıklarını ifade etti.

Bu gelişmeler yaşanırken, İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İsrail ordusunun Lübnan'daki saldırılarının devam edeceğini ve Hizbullah'ın saldırılarına karşılık verdiklerini belirtti. Katz, İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki güvenlik bölgesinden çekilmeyeceğini vurguladı. Reuters'ın aktardığı bilgilere göre, Cumartesi günü İsrail saldırılarında Lübnan'da 20 kişi hayatını kaybetti.