Aydınlı çiftçiler isyanda: Maliyet 25 TL, alım 16,5 TL

Aydın'ın Bozdoğan ilçesine bağlı Alamut Mahallesi'nde buğday hasadı yapan çiftçiler, artan girdi maliyetleri ve Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) belirlediği düşük alım fiyatları nedeniyle büyük sıkıntı yaşadıklarını dile getirdi. Üreticiler, kilogram buğdayın üretim maliyetinin yaklaşık 25 liraya ulaştığını, ancak TMO'nun açıkladığı 16,5 liralık alım fiyatıyla zarar ettiklerini belirtti. Bu durumun, çiftçiyi tüccarın insafına bırakarak üretimi sürdürülemez hale getirdiğini vurguladılar.

Tarım ve hayvancılıkla uğraşan çiftçiler, gübre, mazot, tohum ve yem fiyatlarındaki sürekli artışın bel bükücü olduğunu ifade etti. Ürünlerinin maliyetinin altında fiyatlarla alıcı bulması nedeniyle dede mesleğini sürdürmekte zorlandıklarını aktaran üreticiler, yetkililerden destek bekliyor.

Üreticiler, TMO'ya ürün teslim etmek için randevu bulmakta da zorlandıklarını anlattı. Sistem üzerinden randevu almanın güçlüğü ve haftalar sonrasına verilen randevular nedeniyle buğdaylarını kamyonlarda bekletmek zorunda kaldıklarını belirten çiftçiler, bu beklemenin de ek masraflara yol açtığını söyledi.

Süt üreticiliği yapan çiftçiler de benzer sorunlarla karşı karşıya. Süt fiyatlarının maliyetleri karşılamadığını, yem fiyatlarının ise fahiş seviyelere ulaştığını belirten üreticiler, hayvancılık yapmanın her geçen gün daha da zorlaştığını ifade etti.

Alamutlu üretici Ali Candan, bir dönüm buğdayın maliyetinin yaklaşık 24-25 liraya geldiğini, TMO'nun 16,5 lira alım fiyatı açıkladığını, tüccarın ise 12,5-13 lira seviyelerinde alım yapmayı teklif ettiğini söyledi. Bu durumda zarar etmemenin imkansız olduğunu vurguladı. Hasat maliyetlerinin de yükseldiğine dikkat çeken Candan, biçerdöver ücretlerinin dekar başına 440 liraya ulaştığını belirtti. Artan mazot ve bakım giderlerinin üretim zincirinin tamamını olumsuz etkilediğini kaydetti. Bir ekmeğin 15-20 lira olduğu bir ortamda, bir kilo buğdayın 16,5 lira olmasının üreticinin emeğinin karşılığını alamaması anlamına geldiğini dile getirdi. Candan, artık kâr etmeyi bir kenara bırakıp sadece borçlarını kapatabilmenin hesaplarını yaptıklarını ifade etti.

50 yıllık çiftçi Şükrü Öztürk de üreticilerin yalnız bırakıldığını belirtti. Gübre ve mazot fiyatlarının çiftçinin taşıyamayacağı seviyelere çıktığını vurgulayan Öztürk, “Buğdayın maliyeti en az 25 lira. Çiftçi bunu 16 liraya satarsa nasıl ayakta kalacak? Üreticinin kâr etmesi mümkün değil” dedi. TMO’ya ürün satabilmek için e-Devlet üzerinden randevu alınmasının, özellikle yaşlı çiftçiler için büyük sorun yarattığını ifade eden Öztürk, “Birçok kişi bu sistemi kullanamıyor. Sonunda tüccarın eline düşüyor. Tüccar da daha düşük fiyat veriyor. Çiftçi hem ürününü değerinde satamıyor hem de borçlarını ödemekte zorlanıyor” diye konuştu.

Üretimin sürdürülebilirliği konusunda endişeli olduklarını dile getiren üreticiler, mevcut şartların devam etmesi halinde birçok çiftçinin gelecek yıllarda üretimden çekilebileceği uyarısında bulundu. Çiftçiler, genç üreticilerin desteklenmesini, girdi maliyetlerinin düşürülmesini ve alım fiyatlarının maliyetleri karşılayacak seviyeye yükseltilmesini talep etti.