Avrupa Parlamentosu'ndan Türkiye'ye Yaptırım Çağrısı: Adalet Bakanı Akın Gürlek Hedef Olabilir

Avrupa Parlamentosu (AP), 17 Haziran'da oylanacak 2026 Yılı Türkiye Raporu'nda, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in Avrupa Birliği (AB) yaptırım listesine dahil edilmesi yönünde bir çağrı yapmaya hazırlanıyor. AP Yeşiller Grubu Milletvekili ve Türkiye Gölge Raportörü Vladimir Prebilic, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in isminin rapordan çıkarılması için Türkiye'den bazı yetkililerin kulis yaptığını, ancak kendilerinin bu talebe, "Bu ismi oradan çıkartacak şey sizin Türkiye'de yapacaklarınızdır" şeklinde yanıt verdiğini açıkladı.

AP'nin rapor taslağının ilgili bölümünde, insan hakları ve temel özgürlüklerin ciddi ve kasıtlı ihlallerinden sorumlu Türk yetkililere yönelik AB'deki varlıkların dondurulması dahil olmak üzere kısıtlayıcı tedbirlerin uygulanması talep ediliyor. Metinde, devletin baskıcı mekanizmasında kilit rol oynayan yetkililer arasında Adalet Bakanı Akın Gürlek'in de yer aldığı belirtiliyor. Gürlek'in bakan olarak atanmasından duyulan "dehşet"in dile getirildiği raporda, kendisinin kariyeri boyunca siyasi bir gündemi takip eden bir aktör olduğu ifade ediliyor.

Bu durumun, AP'nin Türkiye'den bir yetkilinin ismini yaptırım listesine alınmasını talep etmesi açısından bir ilk olduğu belirtiliyor. AP kararlarının tavsiye niteliğinde olması beklenmekle birlikte, bu hamlenin Türkiye'deki insan hakları ihlallerine yönelik uluslararası baskıyı artırması öngörülüyor. Raporun AP'de ezici bir çoğunlukla kabul edilmesi beklenirken, nihai yaptırım kararını AB Komisyonu ve Konseyi verecek. Parlamento, bu raporla AB'nin yürütme organlarını harekete geçmeye zorlamayı hedefliyor.

Vladimir Prebilic, yaptığı açıklamada, AKP'li yetkililerin Gürlek'in isminin rapordan çıkarılması için kendileriyle temasa geçtiğini doğruladı. Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu'nun AKP'li Eş Başkanı İsmail Karayel'in de bu yönde bir talepte bulunduğunu belirten Prebilic, talebi geri çevirerek, yaptırımların kaldırılması için Türkiye'deki mevcut uygulamaların değişmesi gerektiğini vurguladı.

Prebilic, AB'nin geçmişte mülteci akını ve Ortadoğu'daki istikrarsızlık gibi nedenlerle Cumhurbaşkanı Erdoğan ile siyasi oportünizm gereği bir ilişki yürüttüğünü kabul etti. Ancak ABD'de Trump döneminin başlamasıyla AB'nin güvenlik algısının değiştiğini ve Türkiye'ye bakış açısının da buna paralel olarak evrildiğini söyledi. Prebilic, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın mevcut rejimle ülkeyi yönetmeye devam ettiği sürece AB ile hiçbir ilerleme kaydedilmesinin veya üyelik ihtimalinin mümkün olmadığını dile getirdi. Parlamentoda, mevcut rejimin uygulamalarından duyulan rahatsızlığın açık bir çoğunlukla dile getirildiğini sözlerine ekledi.

AP'nin yeni taslağının parlamentoda en az yüzde 60 çoğunlukla kabul edilmesini beklediklerini belirten Prebilic, müzakerelerin resmen askıya alınmasına ise aşırı sağcıların ekmeğine yağ süreceği gerekçesiyle karşı çıktıklarını ifade etti.

Rapor taslağında ayrıca, Türkiye'de başkanlık sisteminin otoriter yorumu çerçevesinde yargı bağımsızlığındaki ciddi aşınmadan duyulan endişe dile getiriliyor. CHP'li Ekrem İmamoğlu'na yönelik süren hukuki süreçler ve iptal edilen üniversite diploması gibi konular kınanıyor. Gizli tanık ifadelerine dayalı delillerin kullanımına son verilmesi çağrısı yapılıyor ve yargı süreçlerinin kalitesindeki bozulmaya dikkat çekiliyor. Raporda, yargının muhalefeti bastırmak için kasıtlı bir silah olarak kullanıldığına dair endişeler de yer alıyor.