Dicle Toprağından Tandır Kültürü Yaşıyor: 18 Yıl Dayanan Tandırlar Satışta

Diyarbakır'da yaşayan 63 yaşındaki Salih Baş, nesilden nesile aktarılan bir geleneği yaşatmak için Dicle Nehri kenarından özel olarak getirdiği toprak, saman ve keçi kılı gibi doğal malzemelerle el işçiliğiyle tandır üretiyor. Geleneksel yöntemlerle üretilen bu tandırlar, doğru kullanıldığında 15 ila 18 yıl gibi uzun bir ömre sahip olabiliyor. Tandır ustası Salih Baş, bu geleneksel ürünlerin günümüzde 3 bin liradan başlayıp 12 bin liraya kadar alıcı bulduğunu ifade ediyor.

Geleneksel Tandır Üretiminin Zorlukları ve Önemi

Salih Baş, tandır üretiminin zahmetli bir süreç olduğunu ancak kültürel mirası devam ettirmek adına bu işi sürdürdüğünü belirtiyor. Malzemelerin özenle seçilmesi ve ustalık gerektiren el işçiliğiyle şekillendirilen tandırlar, hem estetik hem de fonksiyonel açıdan öne çıkıyor. Baş, özellikle Dicle Nehri'nden alınan toprağın tandırın yapımında önemli bir rol oynadığını vurguluyor. Bu özel toprak, tandırın ısıyı daha iyi tutmasını ve uzun süre muhafaza etmesini sağlıyor. Saman ve keçi kılı ise toprağın dayanıklılığını artırarak çatlamasını önlüyor.

Doğalgazın Tandır Kültürüne Etkisi

Tandır ustası Salih Baş, modern yaşamın getirdiği kolaylıkların, geleneksel tandır kültürünü olumsuz etkilediğini düşünüyor. Özellikle doğalgazın yaygınlaşmasıyla birlikte insanların tandır kullanmaktan uzaklaştığını belirten Baş, bu durumun kültürel bir kayıp olduğunu dile getiriyor. Geleneksel tandırda pişen ekmeğin, yemeğin lezzetinin ve dokusunun doğalgazlı fırınlarda yakalanamayacağını savunan usta, tandır kültürünün yaşatılması için çaba gösterilmesinin önemine dikkat çekiyor. Baş'a göre, tandır sadece bir pişirme aracı değil, aynı zamanda bir kültür taşıyıcısıdır.

Tandırların kullanım ömrünün uzunluğu ve doğal malzemelerle üretilmesi, onları hem ekonomik hem de çevre dostu bir seçenek haline getiriyor. Ancak usta, bu değerlerin yeterince anlaşılmadığından yakınıyor.