Yargıtay'dan Emsal Karar: Vatandaşı Sahilden Uzaklaştırmak Suçtur

Yargıtay, kamuya açık kıyılarda vatandaşların denize girişini engelleyen özel işletmelere karşı önemli bir kararın altına imzasını attı. Bir vatandaşın, işletme görevlisi tarafından sahilden zorla uzaklaştırılması durumunu ‘hürriyetten yoksun bırakma’ suçu olarak değerlendiren Yargıtay, bu eylemi gerçekleştiren özel işletme görevlisi ile işletmeciye verilen 1 yıl 8'er ay hapis cezasını onadı.

Bu emsal karar, Türkiye'nin dört bir yanındaki kamuya açık kıyılarda vatandaşların denize serbestçe erişim hakkını güvence altına alıyor.

Kıyı Kanunu ve Anayasa Vurgusu: Suya Giriş Engellenemez

Olay, 2012 yılında İzmir'in Çeşme ilçesindeki Altınkum Plajı'nda yaşandı. İki çocuğuyla birlikte halk plajına gelen bir doktor, havlusunu sererek denize girmek istedi. Ancak özel bir işletmeye ait görevli, doktoru sahilden çıkararak, “Burada duramazsınız, burası özel işletme. İnsanlar buraya para veriyor. Bedava yüzmek için şu kayalıklara gidin” diyerek başka bir alana yönlendirdi. Doktorun itirazı üzerine görevli, “Eşyalarınızı denize atarım” şeklinde tehditlerde bulundu. Yaşananların ardından doktor jandarmaya şikayette bulundu ve hukuki süreç başladı. Yerel mahkeme, işletme çalışanını ‘kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma’ ve işletme yetkilisini ise ‘azmettirme’ suçlarından 1 yıl 8'er ay hapis cezasına çarptırdı. Bu karar, Yargıtay tarafından onanırken, Yargıtay Ceza Genel Kurulu da itirazları reddederek cezaların kesinleşmesini sağladı.

Yargıtay kararında, Anayasa'nın 43. maddesi ve Kıyı Kanunu'na atıfta bulunarak, “Kıyılar herkesin eşit ve serbest şekilde yararlanabileceği kamu alanlarıdır” ilkesini yineledi. Bu ilke gereğince, hiçbir kişi veya özel işletmenin, vatandaşların kamuya açık kıyılarda denize ulaşmasını engelleyemeyeceği vurgulandı.

Özel İşletmelerin Hakları ve Sınırları

Kararda, özel işletmelerin şezlong, şemsiye, yiyecek ve içecek gibi hizmetler sunarak gelir elde edebileceği belirtildi. Ancak bu durumun, ücret ödemeyen vatandaşların havlularını sererek ücretsiz şekilde denize girmesini engelleme hakkı vermediği açıkça ifade edildi. Kıyı Kanunu'na göre, vatandaşlar kamuya açık kıyılarda herhangi bir ücret ödemeksizin denize girebiliyor. İşletmeler, vatandaşlara şezlong kiralama veya plaj hizmeti alma zorunluluğu dayatamıyor.

Yargıtay, vatandaşın denize girişinin engellenmesi gibi durumlarda, şikayet olmasa dahi Cumhuriyet Başsavcılığı'nın resen soruşturma başlatabileceği uyarısında bulundu. Bu karar, kıyıların kamusal kullanımını koruma ve vatandaşların temel haklarını güvence altına alma açısından büyük önem taşıyor.