UCM Başsavcısı Kerim Han Görevden Alındı: Tarihi Oylama Sonucu

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Kerim Han, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Merkezi'nde düzenlenen özel oturumda yapılan gizli oylama sonucunda görevden alındı. Oylamaya katılan 125 üye ülkeden 82'si, Han'ın görevden alınması yönünde oy kullandı. Karşı oy kullanan ülke sayısı 13 olurken, 15 ülke ise çekimser kaldı. Roma Statüsü'ne göre başsavcının görevden alınması için 63 ülkenin oyu yeterliydi.

Bu gelişme, UCM'nin 2002'deki kuruluşundan bu yana görevden alınan ilk başsavcı olmasıyla mahkeme tarihinde bir ilke imza attı. Kerim Han, yaklaşık iki yılı aşkın süredir kendisine yöneltilen cinsel istismar iddialarıyla gündemdeydi.

UCM Başsavcısı Kerim Han Hakkındaki İddialar ve Süreç

Kamuoyunda sadece "Sarah" ismiyle bilinen ve UCM'de doğrudan yardımcılığını yapan bir personel, Kerim Han'ın kendisine yönelik artan uygunsuz temaslarda bulunduğunu iddia etmişti. Han ise avukatları aracılığıyla bu iddiaları reddederek, söz konusu personelle hiçbir şekilde cinsel temas yaşamadığını belirtmişti.

Bu iddiaların yanı sıra, UCM Başsavcısı Kerim Han'ın Mayıs 2024'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri talebinde bulunmasının ardından, cinsel taciz iddialarının ortaya atılması dikkat çekmişti. Bu gelişmelerin ardından Han, Mayıs 2025'te gönüllü olarak izne ayrılmıştı.

Öte yandan, Mart ayında UCM tarafından görevlendirilen üç yargıçtan oluşan bağımsız bir heyet, Han hakkındaki BM soruşturmasında "görevi suistimal veya ihlal tespit etmediği" sonucuna varmıştı. Ancak, UCM Taraf Devletler Meclisi Bürosu'nun Haziran ayında yaptığı toplantıda, Han'ın görev akıbetini belirlemek üzere 125 taraf devletin katılımıyla 24 Temmuz'da özel bir oturum düzenleneceği ve başsavcı hakkındaki disiplin işlemleri için nitelikli çoğunlukla karar alınacağı bildirilmişti.

Görevden Alma Kararı ve Sonrası

UCM'nin 21 üyeden oluşan yürütme organı olan ASP Bürosu, Haziran ayında BM İç Denetim Ofisi'nin (OIOS) soruşturma raporu, bağımsız hukukçulardan oluşan bir panelin görüşü ve yazılı beyanlar doğrultusunda Kerim Han'ın görevini "ağır şekilde suistimal ettiği" yönünde karar alarak başsavcıyı geçici olarak görevden almıştı.

Han'ın avukatları, oylama sürecinde savunma hakkı ve akreditasyon hakkı tanınmadığını, sürecin hukuka aykırı, usul yönünden adil olmayan ve delillerle desteklenmeyen bir şekilde yürütüldüğünü savunmuştu.

Kerim Han, Şubat 2021'de ikinci tur oylamada 72 oy alarak UCM Başsavcılığına seçilmiş ve 16 Haziran 2021'de yemin ederek UCM'nin üçüncü savcısı olarak görevine başlamıştı. Görevden alma kararının kesinleşmesiyle birlikte UCM'de yeni başsavcı seçim süreci resmen başlayacak.