Türkiye'de E-Ticaret ve Yapay Zeka Pazarı Büyüyor: Rekabet Politikaları Masaya Yatırıldı

Rekabet Kurumu tarafından Ankara'da düzenlenen 'Dijital Çağda Rekabet Politikaları Çalıştayı', dijitalleşmenin ekonomi ve rekabet üzerindeki etkilerini ele aldı. Çalıştayda konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye ekonomisinin son 23 yılda gösterdiği yıllık ortalama yüzde 5,35'lik büyümede dijitalleşmenin önemli bir rol oynadığını belirtti. Bakan Bolat, şirketlerin artık kullandıkları teknoloji ve dijital altyapılarıyla rekabet ettiğini vurgulayarak, Türkiye'deki e-ticaretin mevcut durumuna ilişkin çarpıcı rakamlar paylaştı.

Geçen yıl Türkiye'de e-ticaretin toplam büyüklüğünün 4,6 trilyon liraya ulaştığını, perakende e-ticaret hacminin ise yaklaşık 2,5 trilyon lirayı bulduğunu aktaran Bolat, bu alanda gerçekleştirilen işlem sayısının 6 milyara yaklaştığını ve 634 bin işletmenin e-ticaret faaliyetinde bulunduğunu kaydetti. Bu durumun, ev kadınlarından KOBİ'lere kadar geniş bir yelpazedeki kişi ve kuruluşlara piyasada yer bulma fırsatı sunduğunu ekledi.

Yapay Zeka Pazarı Büyüyor, Türkiye Hedefleri Büyütüyor

Bakan Bolat, küresel yapay zeka pazarının geçen yıl 584 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaştığını ve bu rakamın 2032 yılında 1,4 trilyon dolara çıkmasının beklendiğini ifade etti. Türkiye özelinde ise yapay zeka pazarının 2025 yılında yaklaşık 571 milyon dolar seviyesine ulaşmasının öngörüldüğünü dile getiren Bolat, bu rakamın 2032 itibarıyla 1,3 milyar dolara yükselmesinin beklendiğini belirtti. Yapay zeka sistemlerini destekleyen ürünlere olan talebin artışının, uluslararası ticareti de olumlu etkilediğini vurgulayan Bolat, çipler, yarı iletkenler ve veri iletim ekipmanları gibi temel bileşenlerin ticaret hacminin bir yılda yüzde 22 artarak 4,18 trilyon dolara ulaştığını söyledi.

Türkiye'de yapay zeka kullanan işletmelerin oranının 2021'de yüzde 2,7 iken, 2024'te yüzde 4,4'e yükseldiğini aktaran Bolat, özellikle 250 ve üzeri çalışanı olan büyük ölçekli işletmelerde bu oranın yüzde 22'ye ulaştığını belirtti. Yapay zekanın artık e-ticarette bir tercih değil, rekabet gücünün temel unsurlarından biri haline geldiğini vurguladı.

Rekabet Hukuku Dijitalleşmeye Ayak Uyduruyor

Bakan Bolat, Rekabet Kurumu'nun çalışmalarında yapay zeka ve dijitalleşmenin dikkate alınmasının önemine değinerek, geçmişte rekabet hukuku alanındaki çalışmaların fiyat, maliyet ve pazar payı gibi göstergeler üzerinden yürütüldüğünü, ancak günümüzde dijital platformlar, veri, algoritmalar ve yapay zeka etrafında yeni boyutlar kazandığını söyledi. Rekabet Kurumu'nun soruşturmalarında dijital dünyadaki rekabet dışı uygulamaların yoğunlaştığını gözlemlediklerini belirtti. Rekabetin olmadığı bir ortamda teknolojik gelişmenin sürdürülebilir olamayacağını kaydeden Bolat, yenilikçilik ile rekabet arasındaki hassas dengenin korunması gerektiğini vurguladı.

Rekabet Kurumu'nun dijital piyasalara yönelik çalışmalarıyla güçlü bir uzmanlık geliştirdiğini ifade eden Bolat, hazırlanan sektör raporları ve alınan kararların dijital dönüşümün rekabet üzerindeki etkilerini yakından takip etmeyi sağladığını söyledi. Kurul tarafından dijital platformların rekabet karşıtı davranışlarına ilişkin çok sayıda soruşturma yürütüldüğünü ve bu çalışmaların sonuçlarının şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşıldığını belirtti. Yapay zeka teknolojilerinin yaygınlaştığı, veri odaklı iş modellerinin güç kazandığı bir dönemde rekabet politikalarının bu gelişmelere ayak uydurmasının büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.

Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle de açılış konuşmasında ekonomilerin ve toplumların geleceğini belirleyen üç ana mesele olarak finansallaşma, dijitalleşme ve sürdürülebilirliği sıralayarak, bu konuların ana bağlamında rekabet hukukunun yer aldığını ifade etti. Konuşmaların ardından Küle, Bakan Bolat'a günün anısına bir hediye takdim etti.