Türkiye İmalat Sektöründe Haziranda Yavaşlama: PMI 47.1'e Geriledi

Ekonomik aktivitenin önemli bir göstergesi olan İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), haziran ayında imalat sektöründeki yavaşlamanın devam ettiğini ortaya koydu. Mayıs ayında 49,8 ile sınırlı bir iyileşme sinyali veren PMI, haziranda 47,1'e gerileyerek sektördeki daralmanın hızlandığına işaret etti. Bu düşüşle birlikte, imalat sektörünün faaliyet koşullarındaki zayıflama eğilimi 27 aya ulaştı.

Orta Doğu'daki Belirsizlik ve Talepteki Zayıflık Etkili Oldu

Anket sonuçlarına göre, haziran ayında üretimde yeniden bir yavaşlama gözlendi. Bu yavaşlamanın temel nedenleri arasında Orta Doğu'daki savaşın yarattığı piyasa belirsizliği, toplam yeni siparişlerdeki süregelen düşüş ve artan fiyatlar gösterildi. Özellikle yeni siparişlerdeki azalma belirgin bir seviyeye ulaştı. Mayıs ayında artış gösteren yeni ihracat siparişlerinin haziranda tekrar düşüşe geçmesi de bu olumsuz tabloyu destekledi. Satın alma faaliyetleri de yeni siparişlerdeki zayıflamaya paralel olarak düşüş kaydetti. Firmalar, bu koşullar altında istihdamı azaltma yoluna gitti.

Girdi maliyetlerindeki enflasyonist baskı, nisan ayındaki zirvesinden gerileyerek kasım 2023'ten bu yana en düşük seviyesine indi. Ancak, Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin petrol ve diğer ham madde fiyatları üzerindeki yükseltici etkisi nedeniyle girdi maliyetlerindeki artışın belirginliği sürdü. Nihai ürün fiyatlarındaki artış ivme kaybederek yıl başından bu yana en düşük seviyesine geriledi. Tedarik zincirinde ise belirsizlik devam ederken, tedarikçilerin teslimat süreleri şubat ayından bu yana en ılımlı artışla gerçekleşti. Talep koşullarındaki zayıflık, firmaları hem girdi hem de nihai ürün stoklarını azaltmaya yöneltti.

Sektörel Dağılımda Sınırlı Büyüme ve Enflasyon Baskısı

İstanbul Sanayi Odası'nın sektörel PMI raporu, zorlu faaliyet koşullarının sürdüğünü ve büyümenin sınırlı sayıda sektörle kaldığını gösterdi. Haziranda takip edilen 10 sektörden yalnızca ikisinde üretim artışı kaydedildi. Bu durum, mayıs ayına göre hafif bir iyileşme anlamına gelse de genel tablonun kırılganlığını ortaya koydu. Kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler ile kara ve deniz taşıtları sektörlerinde üretim yeniden büyümeye geçerken, giyim ve deri ürünlerinde büyüme sona erdi. En sert üretim daralması ise gıda ürünleri sektöründe yaşandı.

Yeni siparişlerde artış gösteren tek sektör kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler oldu. Tekstil sektöründe ise yeni siparişlerde en keskin yavaşlama gözlendi. Yeni ihracat siparişlerinde kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler ile giyim ve deri ürünleri artış kaydetti. Haziranda girdi maliyetleri enflasyonu, kara ve deniz taşıtları haricindeki tüm sektörlerde yavaşlama eğilimi gösterdi. En belirgin fiyat artışları elektrikli ve elektronik ürünlerde kaydedilirken, en ılımlı yükseliş giyim ve deri ürünlerinde gerçekleşti. Tedarikçi performansında en belirgin bozulma elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe yaşanırken, ağaç ve kağıt ürünleri sektöründe anketin başlangıcından bu yana en belirgin iyileşme görüldü. İstihdamda ise birçok sektörde azalış eğilimi devam etti.

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, haziran ayı sonuçlarını değerlendirerek, mayısta olumlu sinyaller veren Türk imalat sektörünün yeniden zayıflama gösterdiğini belirtti. Harker, yeni siparişlerdeki zayıf seyrin üretimi yavaşlattığını ve Orta Doğu'daki savaşın temel zorluk kaynağı olmaya devam ettiğini vurguladı. Savaşın seyrine ilişkin olumlu haber akışının önümüzdeki aylarda faaliyet koşullarının iyileşmesine katkı sağlaması umudunu dile getirdi.