Trump'tan İran Açıklaması: "Savaşı Bitirdik"

ABD Başkanı Donald Trump, Georgia eyalet valiliği için yarışan Burt Jones'un telefon üzerinden düzenlediği bir mitinge katılarak önemli açıklamalarda bulundu. Trump, konuşmasında İran ile ilgili çarpıcı ifadeler kullandı. Trump, "Duydunuz mu bilmiyorum, bugün İran ile savaşı bitirdik. Hiçbir zaman nükleer silah sahibi olmamaya razı oldular ki bu bizim ısrarcı olduğumuz bir konuydu. Tüm amacımız buydu. Amacımızın yüzde 95'i buydu." şeklinde konuştu.

Trump, anlaşmanın İran tarafından onaylanma aşamasına geldiğini ve 11 Haziran'da planlanan saldırıların iptal edildiğini duyurdu. Bu açıklama, uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı.

ABD Hava Kuvvetlerine ait uçakların, İran ile varılan anlaşma hazırlıkları kapsamında Avrupa'ya hareket ettiği iddia edildi. Axios'un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, bu askeri hareketlilik, İran ile anlaşma sağlanması durumunda Cenevre'de gerçekleşebilecek anlaşmanın imzalanmasıyla ilişkilendirildi. İsmi açıklanmayan kaynaklar, ABD Hava Kuvvetlerine ait dört adet C-17 nakliye uçağının, Başkan Yardımcısı JD Vance'in Cenevre'ye yapacağı seyahate yönelik hazırlıklar kapsamında Avrupa'ya intikal ettiğini öne sürdü.

Bu iddialar, Trump'ın Washington ile Tahran'ın "büyük bir uzlaşmaya" vardığı ve anlaşmanın hafta sonu imzalanabileceği yönündeki açıklamalarının ardından gündeme geldi. Axios'un ulaştığı taslak mutabakat metnine göre, mevcut ateşkesin 60 gün daha uzatılması, Hürmüz Boğazı'nın geçiş ücreti alınmaksızın yeniden açılması ve gemi trafiğinin 30 gün içinde savaş öncesi seviyelere çıkarılması hedefleniyor.

Taslak metne göre, İran'ın nükleer silah geliştirmeyeceğini taahhüt etmesi ve zenginleştirilmiş uranyum stokuna ilişkin endişelerin giderilmesi bekleniyor. Nükleer programla ilgili somut adımlar ise daha kapsamlı bir anlaşmaya bırakılacak. Mutabakat yükümlülüklerinin yerine getirilmesiyle birlikte İran'a petrol ihracatı için geçici muafiyetler dahil olmak üzere aşamalı yaptırım muafiyetleri de sağlanacak.

Anlaşma taslağının Katar'ın arabulucusu Ali El-Thavadi ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasındaki müzakerelerle şekillendiği belirtilirken, görüşmeler sırasında Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'in de sürece dahil olduğu kaydedildi. Anlaşmanın, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunu yansıtacak şekilde "İslamabad Anlaşması" adıyla anılması bekleniyor.

İran Dışişleri Bakanlığı ise Tahran'ın önerilen anlaşma konusunda henüz nihai bir karar vermediğini duyurdu. Trump, daha önce Oval Ofis'teki konuşmasında anlaşmanın sağlanmasındaki katkılarından dolayı Türkiye'yi övmüş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüştüğünü ve onun desteğinin "harika" olduğunu ifade etmişti.