Tohoku Depremi Sonrası Şaşırtan Gelişme: Dünya Çekirdeği Japonya'yı Kaydırdı

Tohoku depremi, Pasifik Levhası'nın kuzey Japonya'yı taşıyan levhanın altına girmesiyle meydana gelen tarihin en güçlü sismik sarsıntılarından biri olarak kayıtlara geçmişti. Chicago Üniversitesi'nden sismolog Sunyoung Park öncülüğündeki uluslararası bir ekip, bu büyük depremin ardından dünya çekirdeği ile yer mantosu arasındaki sınırda yaşanan ilginç bir etkileşimi inceledi.

Çekirdekten Dönen Dalgalar Japonya'yı Hareket Ettirdi

Araştırmacılar, depremin yarattığı sismik dalgalardan birinin yerin derinliklerine inerek sıvı dış çekirdek sınırına ulaştığını ve buradan geri döndüğünü belirledi. ScS adı verilen bu güçlü makaslama dalgası, Japonya'daki gelişmiş yer gözlem ağları ve GPS istasyonları tarafından net bir şekilde tespit edildi. Geleneksel sismometrelerin ötesine geçen bu etki, Çin'den bile ölçülebilir düzeyde kaydedildi.

Levha Sınırında Senkronize Kayma

Normal şartlarda sismik bir dalga geçtikten sonra zeminin eski konumuna dönmesi beklenirken, araştırmada bazı GPS istasyonlarının başlangıç noktalarına göre 5 ila 6 milimetre doğuya kaydığı gözlemlendi. Bilim insanları, bu fenomenin nedenini şu şekilde açıkladı:

• Ana depremle stres yüklenen iki tektonik levhanın kesişim noktasında, yansıyan dalga tetikleyici bir güç oluşturdu.
• Hafif bir itiş gücü olarak tanımlanan bu etki, levha sınırlarında küçük çaplı bir kaymayı başlattı.
• Geniş bir alana senkronize şekilde yayılan bu enerji, yüzeyde yeni bir sarsıntı hissettirmeden milimetrik bir yer değiştirmeye neden oldu.

Journal of Geophysical Research: Solid Earth dergisinde yayımlanan çalışma, söz konusu milimetrik kaymanın bütünsel olarak 7,5 büyüklüğündeki bir depreme eşdeğer enerji açığa çıkardığını gösteriyor. Uzmanlar, dünya çekirdeğinden yansıyan dalgaların tektonik levhalar üzerindeki doğrudan etkisini belgeleyen bu keşfin, gelecekteki büyük depremlerin analizi açısından önemli bir veri kaynağı oluşturduğunu belirtiyor.