Tekirdağ'da Nesli Tehlike Altındaki Kum Zambakları Koruma Altına Alındı

Tekirdağ'ın Şarköy ilçesinde, nesli tehlike altında bulunan ve yok olma riski taşıyan kum zambakları, yapılan bilimsel tespitler sonucunda koruma altına alındı. İstanbul Üniversitesinden emekli hidrobiyolog Levent Artüz'ün bir sahil kesiminde kum zambaklarını fark edip durumu yetkililere bildirmesiyle başlayan süreç, türün korunması için önemli bir adım oldu.

Kum Zambaklarının Keşfi ve Bilimsel Rapor

Levent Artüz, Şarköy'deki yazlığının önündeki sahil şeridinde yürüdüğü sırada kum zambaklarını gözlemledi. Bu değerli bitkileri kayıt altına alan Artüz, durumu hemen İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tamer Özcan'a iletti. Prof. Dr. Özcan tarafından hazırlanan bilimsel raporda, Şarköy kıyılarında az sayıda doğal kum zambağı popülasyonunun varlığına dikkat çekildi. Raporda, bu bitkilerin Marmara Denizi'nin akıntı sistemiyle olan olası ilişkisine ve bölgedeki dağılımına değinildi. Kum zambaklarının deniz akıntılarıyla taşınan tohumlar aracılığıyla bölgede yeni bir yaşam alanı oluşturmuş olabileceği ya da daha önce fark edilmeyen yerel bir popülasyonun parçası olabileceği değerlendirmeleri yapıldı. Türün bölgedeki varlığının bilimsel açıdan araştırılmaya değer olduğu vurgulanırken, bu konunun netlik kazanması için kıyı jeomorfolojisi, deniz akıntıları, popülasyon genetiği ve tohumların deniz suyunda canlı kalma potansiyeli gibi konularda disiplinler arası çalışmaların gerekliliği belirtildi.

Yasal Koruma ve Cezai Yaptırımlar

Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından 'Hassas' kategorisinde sınıflandırılan kum zambakları, hem doğal ortamlarının tehdit altında olması hem de yasal düzenlemelerle korunması gereken bir tür olarak öne çıkıyor. Yazlık konutlaşma, yoğun plaj kullanımı ve kumsal temizliği gibi insan kaynaklı faaliyetler, bu bitkilerin yaşam alanlarını daraltıyor. Kum zambaklarının doğal ortamından sökülmesi, zarar verilmesi veya ticari amaçla toplanması durumunda ciddi idari para cezaları uygulanıyor. 2026 yılı itibarıyla bu cezaların miktarı 699 bin 245 TL olarak belirlenmiş durumda.

Yapılan bilimsel rapor ve tespitlerin ardından Şarköy Belediyesi, kum zambaklarının bulunduğu alanı çevreleyerek koruma altına aldı. Emekli hidrobiyolog Levent Artüz, tespit ettikleri sekiz adet kum zambağından oluşan küçük popülasyonun korunması için belediyenin kısa sürede harekete geçmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Artüz, bu bulgunun Şarköy adına önemli olduğunu belirtti. Şarköy Belediye Başkanı Alpay Var da, kum zambaklarının tespit edilmesiyle ilgili gerekli kurumlara bildirimde bulunduklarını ve alanı koruma altına aldıklarını ifade etti. Başkan Var, belediye olarak ilçedeki tüm doğal değerleri ve nadir bitki türlerini koruma konusundaki çalışmaların süreceğini sözlerine ekledi.