TBMM'de Kabul Edilen Yeni Düzenlemeler: Havacılıktan Nükleer Enerjiye, İstihdamdan Turizme Birçok Alanda Yenilikler

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda, havacılık, nükleer enerji, istihdam ve turizm gibi çeşitli sektörleri ilgilendiren yeni düzenlemeleri içeren kanun teklifi kabul edildi. Yapılan değişikliklerle, Türk hava sahasında uçuş kurallarını ihlal eden sivil hava araçlarına yönelik önleme faaliyetleri güçlendirilirken, nükleer enerji santrali yatırımlarına vergi muafiyetleri ve iade imkanları sağlandı. Ayrıca, imalat sektöründe istihdamın korunması ve turizm işletmelerindeki prim ödemelerine yönelik destekler uzatıldı ve yeniden düzenlendi.

Havacılık Güvenliği ve Nükleer Enerji Yatırımları İçin Yeni Adımlar

Türk Sivil Havacılık Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, Türk hava sahasında uçuş yapan sivil hava araçları, hava trafik kurallarına aykırı hareket etmeleri veya sahanın ihlali durumunda, hava trafik kontrol ünitesinin talebi üzerine yetkilendirilen hava araçlarından gelecek talimatlara uymak ve iniş yapmak zorunda olacak. Bu hükmün uygulanması için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Milli Savunma, İçişleri, Dışişleri ve Ticaret bakanlıklarıyla işbirliği yapacak. Yabancı hava sahalarında uçan Türk tescilli veya işleticili sivil hava araçları da Türkiye'nin tanıdığı devletlerin yetkili makamlarınca verilecek önleme talimatlarına uyacak.

Havacılık işletmelerinin sorumluluklarını yerine getirmelerini sağlamak ve ihlalleri önlemek amacıyla, kabahat oluşturan davranışlar için uygulanan idari para cezalarının alt ve üst sınırları tüzel kişiler için 5 katına çıkarıldı. Bu düzenlemeler, sektörün daha güvenli ve sürdürülebilir bir şekilde gelişmesini hedefliyor.

Nükleer enerji santrallerinden elektrik üretimi faaliyetleri için ön lisans veya lisans alan mükelleflerin yatırımlarına yönelik önemli vergi avantajları getirildi. 31 Aralık 2045'e kadar geçerli olacak düzenlemeyle, yatırım teşvik belgeleri kapsamındaki nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin inşaat işleri için yüklenilen ve indirilemeyen katma değer vergisi (KDV), talep edilmesi halinde 6 aylık dönemleri izleyen 1 yıl içinde iade edilecek. Ayrıca, bu yatırımlara ilişkin makine ve teçhizat teslimleri KDV'den istisna tutulacak. Bu kapsamda yüklenilen vergiler de indirim yoluyla telafi edilemeyen kısımlar için iade edilecek. Yatırımın tamamlanmaması durumunda ise alınmayan veya iade edilen vergiler, gecikme faizi ve vergi ziyaı cezasıyla birlikte tahsil edilecek. Cumhurbaşkanı, bu süreleri 31 Aralık 2050'ye kadar uzatmaya yetkili olacak.

İstihdam ve Turizm Sektörlerine Destekler Devam Ediyor

İşsizlik Sigortası Kanunu'nda yapılan değişiklikle, imalat sektöründe istihdamın korunması amacıyla 2025, 2026 ve 2027 yıllarında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nca teşvik ve destek programlarının uygulanması sürdürülecek. İstihdamı koruma odaklı bu destek programlarının kaynağı olan İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yapılacak karşılama süresi, 31 Aralık 2026'dan 31 Aralık 2028'e uzatıldı.

Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında, Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan turizm işletmesi belgesi alan özel sektöre ait konaklama tesislerinde, bu yılın mayıs-aralık dönemini kapsayan destek uygulaması hayata geçirildi. Buna göre, ilgili ayda bildirilen sigortalıların prim ödeme gün sayısının 116,67 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, SGK'ye ödenecek sigorta primlerinden mahsup edilerek İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacak. Bu destekten yararlanmak için beyannamelerin yasal süresinde verilmesi, primlerin zamanında ödenmesi ve SGK'ye borç bulunmaması şartı aranacak. Ancak, borçlarını yapılandıran veya taksitlendiren işverenler bu imkandan yararlanmaya devam edebilecek. Fiilen çalıştırılmadığı tespit edilen veya eksik prime esas kazanç bildirimi yapılan iş yerlerinden Fon'dan karşılanan tutarlar, gecikme cezası ve zammıyla geri alınacak. Bu düzenleme, sosyal güvenlik destek primi, yabancı uyruklu ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmayacak.

TBMM Genel Kurulu'nda Yaşanan Tartışmalar

Genel Kurul'daki görüşmeler sırasında, muhalefet partilerinin bazı maddelere ilişkin değişiklik önergeleri Plan ve Bütçe Komisyonu'nun katılımıyla oylandı ancak reddedildi. Bu durum üzerine CHP Grup Başkanvekili Murat Emir'in talebiyle usul tartışması açıldı. Komisyonun önergelere katılması durumunda muhalefetin söz hakkının kısıtlandığını savunan Emir, iktidarın İçtüzük'ü dolandığını iddia etti. TBMM Başkanvekili Celal Adan ise İçtüzük'teki ilgili maddeleri okuyarak, komisyonun katıldığı önerge üzerinde görüşme yapmanın mümkün olmadığını belirtti. Milletvekilleri arasında yaşanan sözlü tartışmaların ardından, teklifin 6 maddesinin daha kabul edilmesinin ardından birleşime ara verildi. Aranın ardından komisyonun yerini almaması üzerine birleşim, ertesi gün saat 14.00'te toplanmak üzere kapatıldı.