Özbekistan, 3 Trilyon Dolarlık Rezervle Kritik Minerallerde Üretim Merkezi Oluyor
Özbekistan, yaklaşık 3 trilyon dolarlık mineral rezervlerini katma değerli ürünlere dönüştürmek için milyarlarca dolarlık yatırım planlarını devreye alıyor. Ülke, ham madde ihracatçısı kimliğinden sıyrılarak işleme ve ileri üretim merkezi olmayı hedefliyor.
Özbekistan, kritik minerallere yönelik küresel talebin artışını fırsata çevirerek madencilik sektöründe stratejik bir dönüşüme hazırlanıyor. Taşkent yönetimi, ülkenin yaklaşık 3 trilyon dolarlık mineral potansiyelini ham madde ihracatıyla sınırlı tutmak yerine, işleme ve ileri üretim süreçleriyle yüksek katma değerli ürünlere dönüştürmeyi amaçlıyor. Bu hedef doğrultusunda milyarlarca dolarlık yatırım planları hayata geçirilecek.
Özbekistan Madencilik ve Jeoloji Bakan Birinci Yardımcısı Firuza Kamidova, Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu'nda yaptığı açıklamada, ülkenin küresel tedarik zincirlerinde daha üst sıralara çıkma vizyonunu vurguladı. Enerji dönüşümü, savunma sanayisi ve yüksek teknoloji gibi alanlarda giderek daha stratejik hale gelen bakır, lityum, nadir toprak elementleri, tungsten ve molibden gibi kritik mineraller, Özbekistan'ın bu alandaki yatırımlarını hızlandırmasına neden oluyor.
Özbekistan'ın 2 Milyar Dolarlık Kritik Mineraller Yatırımı
Özbekistan hükümeti, kritik mineraller alanında yaklaşık 100 farklı yatırım projesini hayata geçirmeyi planlıyor. Bu projelerin toplam değeri 2 milyar doları bulacak. Yatırımlar kapsamında yeni işleme tesisleri ve sanayi kümeleri kurulacak. Semerkant bölgesinde önümüzdeki dört yıl içinde yıllık 44 bin ton işleme kapasitesine ulaşması hedeflenen yeni bir küme kurulacak. Taşkent'te ise molibden üretimi için ham maddeden nihai ürüne kadar entegre bir yapıyı kapsayacak bir tesis planlanıyor.
Yetkililer, ham madde ihracatına kıyasla işlenmiş ürün üretiminin ekonomik getiriyi önemli ölçüde artıracağını belirtiyor.
Uluslararası İlgi ve Yatırımcı Beklentileri
Kritik minerallerde tedarik güvenliğini sağlamaya odaklanan Amerika Birleşik Devletleri, Özbekistan'a olan ilgisini artırıyor. Taşkent'teki forum, ABD İhracat-İthalat Bankası (EXIM) yetkililerine göre ülkeye şimdiye kadarki en büyük ABD iş heyetini getirdi. Washington yönetimi, Çin'in küresel işleme kapasitesindeki hakimiyetine karşı denge oluşturmak amacıyla yurt dışındaki kritik mineral projelerine yönelik finansman desteğini artırıyor.
Ancak uzmanlar, yer altı kaynaklarının zenginliğinin tek başına yeterli olmadığını vurguluyor. Uluslararası yatırımcıların projelerde yer alabilmesi için uluslararası standartlara uygun rezerv raporları, fizibilite çalışmaları ve net yasal düzenlemeler talep ettiği belirtiliyor. OECD ve EITI gibi kuruluşlar da şeffaflık, iyi yönetişim ve öngörülebilir hukuki çerçevenin uzun vadeli yatırım kararlarında kritik rol oynadığını ifade ediyor.
Özbekistan'ın bu stratejik adımları, küresel kritik mineral piyasasında Çin'in hakimiyetine karşı güçlü bir alternatif oluşturma potansiyeli taşıyor.
