Otomotiv Devleri Krizden Çıkış Yolunu Savunma Sanayisinde Buldu

Küresel otomotiv endüstrisi, elektrikli araçlara geçiş sürecinde Çin rekabeti ve düşen fabrika kapasite kullanım oranları nedeniyle zorlu bir dönemden geçiyor. Bu durum, Avrupalı otomotiv devlerini, trilyonlarca dolarlık savunma sanayisi ihalelerine yönlendiriyor. Bu stratejik dönüşüm, şirketlerin atıl üretim kapasitelerini değerlendirme ve kârlarını artırma hedefinin yanı sıra, Avrupa ülkelerinin değişen küresel tehditlere karşı savunma gücünü acil olarak artırma ihtiyacından kaynaklanıyor.

Ukrayna savaşı ile birlikte konvansiyonel savaşın yeniden gündeme gelmesi, Avrupa ülkelerinin askerî mühimmat ve araç stoklarının yetersizliğini ortaya çıkardı. Orta Doğu'daki gelişmeler de bu durumu pekiştirdi. Hükûmetler, savunma kapasitelerini hızla artırmak amacıyla, geleneksel askerî fabrikaların yavaş üretim hızlarına alternatif olarak otomotiv sektörünün seri üretim gücünü kullanma kararı aldı. Avrupa Birliği'nin önümüzdeki 10 yıl için ayırdığı 800 milyar euroluk savunma bütçesi, bu entegrasyonun en önemli itici gücü olarak öne çıkıyor.

Avrupa'da Sivil-Savunma Entegrasyonu

Avrupa'da şirketler, ticari krizi aşmak ve ulusal güvenliği güçlendirmek amacıyla sivil ve savunma sanayisini entegre etmeye başlarken, Türkiye bu modeli uzun yıllardır başarıyla uyguluyor. Türk şirketleri, hem sivil pazardaki ticari araç üretimlerini sürdürüyor hem de aynı mühendislik altyapısını kullanarak savunma sanayisinde önemli başarılara imza atıyor. Bu çift yönlü stratejinin Türkiye'deki yansımaları çeşitli firmalarda belirginleşiyor:

• Otokar: Sivil otobüs ve minibüs üretiminin yanı sıra, Cobra, Arma, Ural ve Tulpar gibi yüksek teknoloji ürünü zırhlı muharebe araçlarını 40'tan fazla ülkeye ihraç ediyor.
• BMC: Belediyelerin toplu taşıma araçlarının yanı sıra, Kirpi ve Vuran gibi mayına karşı korumalı zırhlı araçları üretiyor. Ayrıca, Türkiye'nin yerli ana muharebe tankı Altay'ın seri üretimini de üstleniyor.
• Katmerciler: İtfaiye aracı, çöp kamyonu gibi sivil araç üstü ekipmanların yanı sıra, Hızır ve Ateş gibi zırhlı personel taşıyıcılar üreterek Afrika ve Avrupa'ya ihracat yapıyor.
• TÜMOSAN: Tarım traktörleri ve dizel motor tecrübesini, yerli güç grubu ihtiyacını karşılamak üzere savunma sanayisine aktarıyor. Pusat zırhlı araçlar ve askerî kara araçları için yerli taktik motorlar üretiyor.

Küresel Markaların Savunma Sanayisine Adımları

Otomotiv markalarının savunma sanayisi aktörlerine dönüşmesiyle birlikte, küresel ölçekte milyarlarca dolarlık sözleşmeler ve yeni askerî ürünler ortaya çıkıyor:

• Mercedes-Benz: G-Class ve Sprinter altyapılı araçlar üzerinde mobil anti-drone sistemleri geliştiriyor.
• Renault: Sivil inovasyon gücünü askerî İHA'lara taşıyarak 600 adet askerî drone üretimi için çalışmalara başladı. Ayrıca Thales ile hibrit motor teknolojisine sahip yeni askerî araç "4 TROOP" için iş birliği yapıyor.
• Jaguar Land Rover ve General Motors: İngiltere Savunma Bakanlığı'nın yeni nesil 4x4 taktik tekerlekli zırhlı araç ihalesi için askerî üretim bantları kurdu.
• Volkswagen: İsrailli savunma şirketleriyle ortaklıklar yoluyla üretim altyapısını füze savunma sistemlerinin kritik bileşenlerini üretecek şekilde askerî standartlara uyarladı.

Bu geçişin finansal boyutu da dikkat çekici. Daha önce ESG kuralları gereği silaha yatırım yapmayan bankalar ve fonlar, Ukrayna savaşı sonrası savunmayı "demokrasiyi korumanın şartı" olarak tanımlayarak bu alana yönelik finansman sağlama eğilimine girdi. Elektrikli araç pazarında zarar eden ve kredi bulmakta zorlanan otomotiv devleri, savunma sanayisine girerek devlet garantili, düşük faizli ve milyarlarca euroluk finansman imkanlarına ulaşabiliyor. Ayrıca, çip ve nadir metal tedarikinde yaşanan küresel krizde, "savunma sanayisi yüklenicisi" kimliği kazanan bu şirketler, "ulusal güvenlik" şemsiyesi altına girerek öncelikli tedarik hakkı elde ediyor ve devlet eliyle tedarik zinciri sorunlarından kurtuluyor.