Orta Doğu Gerilimi Küresel Piyasaları Vurdu: Petrol Yükseldi, Borsalar Düştü

Orta Doğu'da tırmanan tansiyon, küresel finans piyasalarında haftaya sert satışlarla başlamasına neden oldu. ABD'nin İran'a yönelik artan askeri hamleleri ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik endişeleri, petrol fiyatlarında yükselişe yol açarken, tahvil faizleri ve doların değer kazanmasına sebep oldu. Yatırımcılar, bu hafta jeopolitik gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası'ndan (Fed) gelecek sinyalleri ve kritik ekonomik verileri yakından takip edecek.

Hafta başında piyasalar üzerinde etkili olan jeopolitik riskler, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamalarla daha da belirginleşti. CENTCOM, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari bir gemiye yönelik saldırılara misilleme olarak İran'a karşı yeni bir operasyon turu başlattığını duyurdu. Bu adımların, İran'ın bölgedeki ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini zayıflatmayı amaçladığı belirtildi. ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını yoğunlaştırması, Orta Doğu'daki artan jeopolitik gerilimlerin küresel piyasalarda risk algısını yükseltmesine neden oluyor.

İran'dan Gelen Hamleler ve Petrol Fiyatlarındaki Etkisi

ABD'nin askeri operasyonlarına karşılık olarak İran'ın Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını artırması, petrol fiyatlarında önemli yükselişlere neden oldu. Bu durum, tahvil piyasasında satış baskısını artırırken, borsalarda düşüş eğilimini destekledi. Hafta boyunca yatırımcıların odağında Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler, çatışmaların seyri ve petrol fiyatlarındaki değişimler yer alacak.

Bu gelişmeler paralelinde, para piyasalarında ABD Merkez Bankası'nın (Fed) eylül ayında faiz artırımına gideceğine yönelik beklentiler güçlendi. Fed'in Kongre'ye sunduğu Para Politikası Raporu'nda, Orta Doğu'daki çatışmalardan kaynaklanan belirsizliklere rağmen ekonomik faaliyetin sağlam bir hızda genişlemeye devam ettiği ifade edildi. Raporda ayrıca, gümrük vergisi artışları, enerji maliyetlerindeki yükseliş ve yapay zeka odaklı talep artışının enflasyondaki yükselişte etkili olduğu vurgulandı.

Fed'den Gelecek Sinyaller ve Enflasyon Verileri Kritik Öneme Sahip

Bu hafta Fed Başkanı Kevin Warsh'un Temsilciler Meclisi ve Senato'da yapacağı sunumlar ile ABD'de açıklanacak enflasyon verisi, piyasalar tarafından yakından izlenecek. Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra yatırımcılar, şirketlerin bilanço açıklamalarını da takip edecek. Şirketlerin güçlü bilançolar sunması, piyasalardaki risk iştahını artırabilir.

İran'ın Hürmüz Boğazı'nın kapanabileceği yönündeki açıklamaları ve boğazdan geçen gemilere müdahale etmesi sonrası Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,1 artışla 79,1 dolara ulaştı. Yükselen petrol fiyatlarının enflasyon endişelerini artırması, merkez bankalarının sıkı para politikası duruşunu destekleyerek tahvil faizlerini ve dolar endeksini yükseltirken, altın fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,59'a, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 101,1 seviyesine çıkarken, altının onsu yüzde 1,3 azalışla 4.055 dolardan işlem gördü.

Küresel Borsalarda Karışık Seyir

Cuma günü New York borsası genel olarak pozitif bir kapanış yaparken, SK Hynix'in Nasdaq'daki işlem görmeye başlamasıyla teknoloji hisselerinde hareketlilik yaşandı. Nvidia ve Meta gibi büyük teknoloji şirketlerinin hisselerindeki artışlar da piyasalardaki olumlu havaya katkı sağladı. Ancak, yeni haftaya başlarken ABD'de endeks vadeli kontratlar düşüşle güne başladı.

Avrupa borsalarında ise cuma günü ABD ve İran arasındaki teknik görüşmelere başlandığına dair haber akışı iyimserlik yaratmıştı. İngiltere'de easyJet hisselerindeki yükseliş dikkat çekti. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz kararı öncesinde, eylül toplantısında faiz artırımına gidilebileceği beklentisi öne çıkıyor. Almanya'da enflasyonun haziranda yüzde 2,3'e gerilemesi makroekonomik veri tarafında önemli bir gelişme oldu. Cuma günü Avrupa borsaları genel olarak yükselirken, Almanya DAX 40 endeksi sınırlı bir düşüş gösterdi. Yeni haftaya başlarken Avrupa endeks vadeli kontratları karışık bir seyir izledi.

Asya piyasalarında ise artan jeopolitik riskler ve teknoloji şirketlerindeki sert düşüşler nedeniyle satış ağırlıklı bir seyir hakimdi. Güney Kore ve Çin borsalarındaki düşüşler dikkat çekti. Özellikle SK Hynix ve Samsung Electronics hisselerindeki sert gerilemeler, bölgedeki genel satış eğilimini tetikledi.

Yurt İçinde Gözler Ödemeler Dengesinde

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi cuma gününü yüzde 1,53'lük bir artışla 14.321,19 puandan tamamladı. Dolar/TL kuru ise bankalararası piyasada önceki kapanışına göre hafif bir artışla 47,0000 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, yurt içinde bugün açıklanacak ödemeler dengesi ve perakende satışlar verilerinin, yurt dışında ise ABD'nin federal bütçe dengesi verisinin yakından takip edileceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksi için 14.400 ve 14.500 puan direnç, 14.200 ve 14.100 puan ise destek seviyeleri olarak öne çıkıyor.

Ekonomistlerin tahminlerine göre, cari işlemler hesabının mayısta 1 milyar 127,5 milyon dolar açık vermesi bekleniyor. Yılın tamamı için ise cari işlemler açığının 52 milyar 255 milyon dolar olması öngörülüyor. Bu hafta ayrıca, kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings'in Türkiye değerlendirmesi de yurt içi piyasaların gündeminde olacak.

Bugün yurt içinde ve dışında takip edilecek önemli veriler şunlar:

• 10.00 Türkiye, Mayıs Ayı Perakende Satışlar
• 10.00 Türkiye, Mayıs Ayı Ödemeler Dengesi
• 21.00 ABD, Haziran Ayı Federal Bütçe Dengesi