Nükleer Silahlara Rekor Harcama: 118,8 Milyar Dolar Felakete mi Yol Açacak?
ICAN'ın raporuna göre, nükleer silaha sahip 9 ülke geçen yıl nükleer cephanelikleri için 118,8 milyar dolar harcayarak rekor kırdı. Bu devasa harcamanın insani ihtiyaçlardan uzaklaştığı belirtiliyor.
Nükleer Silahların Yasaklanması Takibi ve Uluslararası Nükleer Silahları Kaldırma Girişimi (ICAN) tarafından yayımlanan yeni bir rapor, nükleer silahlara yapılan küresel harcamalarda endişe verici bir artışa işaret ediyor. Rapora göre, 9 nükleer silaha sahip ülke, geçen yıl nükleer cephanelikleri için toplam 118,8 milyar dolar harcadı. Bu rakam, önceki yıla göre yaklaşık yüzde 19'luk bir artışla şimdiye kadar kaydedilen en yüksek miktar olarak kayıtlara geçti.
“Önceden Tasarlanmış: 2025’te Nükleer Silah Harcamaları” başlıklı rapor, bu devasa harcamaların saniyede 3 bin 768 dolara denk geldiğini vurguluyor. Nükleer silah sahibi ülkelerin bu alandaki toplam harcamaları, bir önceki yıla göre 16,8 milyar dolar artış gösterdi. Raporda, bu artışın küresel çapta artan jeopolitik gerilimler ve nükleer silahlanma yarışı ile paralellik gösterdiği belirtiliyor.
Rapora göre, harcamaların büyük bir kısmı belirli ülkeler tarafından yapılıyor. ABD, 69,2 milyar dolar ile listenin başında yer alırken, bu rakam diğer tüm nükleer silahlı devletlerin toplam harcamasından daha fazla. ABD, 12,4 milyar dolarlık yıllık artışıyla da dikkat çekiyor. Çin, 13,5 milyar dolar ile ikinci sırada yer alırken, İngiltere 9,5 milyar dolarlık harcamasıyla Rusya’yı geride bırakarak üçüncü en büyük harcamayı yapan ülke oldu. Fransa 7,7 milyar dolar, Hindistan 2,8 milyar dolar, Pakistan 1,5 milyar dolar, İsrail 1,2 milyar dolar ve Kuzey Kore ise 656 milyon dolar harcadı.
Nükleer silahlı 9 ülkenin son 5 yılda bu cephanelikler için toplam 471 milyar dolar harcadığına dikkat çekilen raporda, ülkelerin hem silah sistemlerini modernize edip genişlettiği hem de gelecekteki harcamalar için projeksiyonlar hazırladığı belirtiliyor. Bu durum, küresel güvenlik ortamını daha da tehlikeli hale getirme potansiyeli taşıyor.
Harcamalar İnsani İhtiyaçları Gölgeliyor
ICAN raporu, nükleer silahlara ayrılan devasa bütçenin, acil insani ihtiyaçlardan kaynakları uzaklaştırdığına vurgu yapıyor. Raporda, sadece bir günlük nükleer silah harcamasının 2 milyon insanı gıda güvensizliğinden kurtarabileceği belirtiliyor. Ayrıca, bir dakikalık harcama ile 3 bin 478 kişiye temiz su ve sanitasyon sağlanabileceği ifade ediliyor. Haftalık harcamayla 12 milyardan fazla çocuğun kızamık, kabakulak ve kızamıkçıktan korunabileceği, yıllık harcamanın ise 6 milyondan fazla eve güneş enerjisi sağlayabileceği hesaplanıyor.
Rapor, Birleşmiş Milletler'in insani yardım ve kalkınma fonlarındaki kesintilere de dikkat çekerek, sadece ABD'nin tek başına bir yılda nükleer silahlara harcadığı paranın, BM'nin yıllık bütçesinin 19 katını karşılayabileceğini ortaya koyuyor. Bu durum, küresel kaynakların önceliklendirilmesi konusunda ciddi soruları gündeme getiriyor.
“Nükleer Silahlar Felakete Yol Açmadan Kullanılamaz”
ICAN Programlar Direktörü ve raporun ortak yazarlarından Susi Snyder, yaşam maliyetinin arttığı, birçok insanın temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığı bir dönemde, 9 ülkenin “sahte bir güvenlik vaadine” milyarlarca dolar harcamasına tepki gösterdi. Snyder, “Nükleer silahlar felakete yol açmadan kullanılamaz. Nükleer caydırıcılığın yanlış mantığı, hayatta kalmamızı düşmanlarımıza emanet etmemizi gerektirir.” ifadelerini kullandı.
ICAN Politika Başkanı Alicia Sanders-Zakre de, nükleer silahlı ülkelerin bu silahları önümüzdeki on yıllar boyunca koruma ve modernize etme planlarının, milyarlarca doları gerçek insan güvenliği ihtiyaçlarından uzaklaştırdığını belirtti.
