New York'ta Belediyeden "Tanzim Market" Hamlesi: Gıda Fiyatlarında Yüzde 30 İndirim Hedefi
New York Belediyesi, temel gıda ürünlerini piyasa fiyatlarının yüzde 30 altında satmak amacıyla şehir genelinde beş market açacak. Proje, gıda erişimini kolaylaştırmayı hedeflerken, küçük esnaf endişeli.
ABD'nin en pahalı şehirlerinden New York'ta, Belediye Başkanı Zohran Mamdani'nin öncülüğünde temel gıda ürünlerini uygun fiyatlarla halka ulaştırmayı amaçlayan bir proje hayata geçiriliyor. Bu kapsamda, belediyeye ait marketlerde sebze, meyve, et gibi temel ihtiyaç maddeleri piyasa fiyatlarının yaklaşık yüzde 30 altında satılacak. Mamdani, projenin tanıtımında yaptığı konuşmada, "Dünya tarihinin en zengin ülkesindeki en zengin şehirde hiçbir New Yorklu, ailesini doyurup doyuramayacağını düşünmek zorunda kalmamalı." ifadelerini kullanarak, projenin temel amacının sosyal adaleti sağlamak olduğunu vurguladı.
New York'un Beş Bölgesine Marketler Geliyor
Brooklyn'deki bir depoda proje detaylarını paylaşan Belediye Başkanı Mamdani, New York'un beş ana bölgesine, yani Manhattan, Bronx, Brooklyn, Queens ve Staten Island'a birer adet belediye marketi açılacağını duyurdu. Bu marketlerin her biri, kendi bölgesindeki vatandaşların gıda ihtiyaçlarını karşılamak üzere konumlandırılacak. Projenin takvimine göre, ilk marketin 2027 yılının sonlarına doğru Bronx'ta faaliyete geçmesi planlanıyor. Belediye Başkanı Mamdani'nin dört yıllık görev süresi dolmadan tüm marketlerin hizmete açılması hedefleniyor.
Maliyetler Belediyeden, İşletme Özel Sektörden
Belediye marketlerinin mülkiyeti, kira ve emlak vergisi gibi masrafları New York Belediyesi tarafından karşılanacak. Ancak marketlerin günlük işletme faaliyetleri, özel operatörlere devredilecek. Bu modelle, belediye maliyetleri düşürürken, operasyonel verimliliği sağlamayı amaçlıyor. Bu sayede, sübvansiyonlu fiyatlarla sunulacak ürünlerin maliyet etkinliği artırılmaya çalışılacak.
Küçük Esnafın Endişeleri ve Başkanın Yanıtı
Bu yeni proje, şehirdeki küçük market işletmecileri ve bakkallar arasında endişelere yol açtı. Esnaf, belediyenin sübvanse ettiği marketlerin rekabetçi fiyatlarıyla başa çıkamayacaklarından endişe ediyor. Belediye Başkanı Mamdani, bu endişelere yanıt olarak, belediye marketlerinde sıcak yemek, bira ve sigara gibi yüksek kâr marjlı ürünlerin satılmayacağını belirtti. Amacın mahalle esnafıyla rekabet etmek değil, New Yorklulara uygun fiyatlı bir gıda seçeneği sunmak olduğunu söyledi. Mamdani, projeyi "mütevazı bir deney" olarak tanımlayarak, "İşe yaramazsa 'C'est la vie' (Hayat) deriz, demek ki fikrimiz yanlışmış." şeklinde konuştu.
Vatandaş Bütçe Komisyonu Başkanı Andrew Rein ise projenin maliyetinin ve mevcut marketler üzerindeki potansiyel etkisinin detaylı bir şekilde incelenmesi gerektiğini dile getirdi. Rein, belediye sübvansiyonuyla işletilecek marketlerin, gıda güvensizliğiyle mücadelede en maliyet etkin çözüm olup olmadığının sorgulanması gerektiğini belirtti.
