New York Belediye Başkanı Mamdani'den Netanyahu'ya Tutuklama Çağrısı

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun eylül ayında Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'na katılmak üzere kente gelmesi durumunda tutuklanması gerektiğini savundu. Mamdani, bu yönde atılabilecek adımlar konusunda belediyenin hukuk birimiyle temas halinde olduğunu bildirdi.

ABD'nin önde gelen gazetelerinden New York Times'a konuşan Mamdani, İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki eylemleri nedeniyle Netanyahu'nun tutuklanması yönündeki seçim vaadini değerlendirdi. Mamdani, "Netanyahu'nun Lahey'de yargılanması gerektiğine inanıyorum. Netanyahu, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından suçlanan bir savaş suçlusudur. Son yıllardaki eylemlerinin yol açtıkları nedeniyle bu görüşü paylaşan çok sayıda insan var" dedi.

Seçim kampanyası sırasında yasalara uyma sözü verdiğini hatırlatan Mamdani, Netanyahu'nun tutuklanması için çaba göstereceğini ancak New York yasalarının dışına çıkamayacağını vurguladı. Belediye Başkanı, "New York’ta yasalar bana ne yapma yetkisi veriyorsa onu yapacağım. Bu amaca ulaşmak için kendi yasalarımızı yazmayacağız" diye konuştu. Yasaların hangi adımlara izin verdiği sorusuna ise Mamdani, belediyenin hukuk birimiyle "aktif görüşmeler" yürüttüğü yanıtını verdi.

ABD'nin Gazze Politikasına Eleştiri ve Şartlı Destek

Mamdani, ABD'nin Gazze ve Filistin politikalarının başarısızlığa uğradığını öne sürdü. Eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris'in yeniden başkanlığa aday olması durumunda onu destekleyip desteklemeyeceği sorusuna, "Harris’in İsrail’e askeri yardım konusundaki desteğini değiştirmesi halinde yapacağı" yanıtını verdi. Demokrat Partili Mamdani, "Aday olmayı düşünen herkes için ilk adım, bugün gördüklerimiz ve bunları değiştirmek için neler yapılması gerektiği konusunda dürüst olmaktır" ifadelerini kullandı.

ABD Kongresi adaylarını desteklerken dikkate aldığı ölçütlerden birinin, "Block the bombs" (Bombaları engelleyin) adlı yasa teklifine destek verilmesi olduğunu belirtti. Mamdani, bu teklifin belirli silahların İsrail'e satışını veya devrini kısıtlayacağını, bu tutumun ise bir soykırıma ortak olmaya devam etmeyi reddetmek anlamına geldiğini söyledi.

ABD'nin İsrail'e milyarlarca dolarlık destek sağladığına dikkat çeken Mamdani, şunları kaydetti: "Ülkedeki insanların güvenini kazanmak isteyen her başkan adayının atması gereken ilk adım, mevcut politikamızın nelere yol açtığını ve farklı bir politikanın neler doğuracağını kabul etmektir."

UCM'nin Netanyahu Hakkındaki Tutuklama Emri ve Hukuki Engeller

New York'un ilk Müslüman Belediye Başkanı Mamdani, seçim kampanyası sırasında Netanyahu ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin gibi UCM tarafından aranan liderler hakkındaki tutuklama kararlarının uygulanması için New York Polis Teşkilatı'nı görevlendireceğini belirtmişti.

Ancak ABD'deki federal yasalar, yerel yönetimlerin UCM ile iş birliği yapmasını yasa dışı kılıyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin ABD'de yargı yetkisi bulunmuyor. Ayrıca, federal bir yasa yabancı yetkililerin, devlet başkanları dahil, görevlerini yerine getirmelerini engellenmesini yasaklıyor. Hukuk uzmanları, Mamdani'nin Netanyahu'yu tutuklama yönündeki ifadelerinin hukuki bir temeli olmadığını savunuyor. Geçtiğimiz yıl New York Valisi Kathy Hochul da benzer bir konuda belediye başkanının yetkisi olmadığını belirtmişti. Netanyahu ise Mamdani'nin tehditlerinin kendisini BM Genel Kurulu'na katılmaktan caydıramayacağını ifade etmişti.

Uluslararası Ceza Mahkemesi, Kasım 2024'te aldığı kararda, Netanyahu'nun Gazze'deki açlığın silah olarak kullanılması ve sivil nüfusa kasıtlı saldırılar gibi savaş suçları ile cinayet, zulüm ve diğer insanlık dışı eylemlerden oluşan insanlığa karşı suçlarda cezai sorumluluğu olduğuna dair makul gerekçeler bulunduğuna hükmetmişti. Mahkeme, bu çerçevede Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. Bu kararın ardından Netanyahu, sadece ABD ve Macaristan'a resmi ziyaretler gerçekleştirebildi.