NATO Zirvesinde 75 Milyar Dolarlık Savunma Anlaşması: Türkiye Kilit Rolde

Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı NATO Zirvesi çerçevesinde gerçekleştirilen NATO Savunma Sanayii Forumu'nda, Avrupa merkezli savunma projeleri için yeni sözleşmeler duyuruldu. Toplamda 7 sözleşmenin imzalandığı etkinlikte, bedeli açıklanan 5 projenin toplam değeri 75 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. Bu anlaşmalarla Türk savunma sanayii şirketleri de uluslararası projelerde görev alacak.

Forumda tanıtılan projeler ve kaydedilen ilerlemeler hakkında bilgi verilirken, yeni siparişlere yönelik sembolik imza törenleri gerçekleştirildi. İlan edilen 7 yeni sözleşmenin bir kısmı, Avrupa merkezli 4 ana programın farklı aşamalarını kapsıyor.

NATO Savunma Projelerinde Yeni Dönem

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, forumda Airbus A330 MRTT ve Saab 10 GlobalEye havadan erken ihbar ve gözetleme uçaklarının yeni üretimlerinin başlayacağını bildirdi. Bu projelerde Belçika, Çekya, Danimarka, Finlandiya, Almanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, İsveç, Kanada, Letonya, Litvanya ve Romanya gibi ülkeler görev alacak. Rutte ayrıca, ABD'li Northrop Grumman üretimi MQ-4C Triton insansız hava araçlarının (İHA) alımıyla ilgili olarak, bu araçların yer ve komuta kontrol sistemlerinin Avrupalı şirketler tarafından üretileceğini duyurdu. Bu kapsamda Danimarka, Finlandiya, Almanya ve Norveç projeye dahil olacak ve İHA'lar İtalya'daki Sigonella Hava Üssü'ne konuşlanacak.

Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska ise NATO 3.0 konsepti kapsamında silah ve savunma alanındaki projeleri tanıttı. Bu projeler; yeni mühimmatlar ve üretim, uzayın kullanımı, taarruz gücünün artırılması ve entegre hava ve füze savunması başlıkları altında toplandı.

Projeler ve Türkiye'nin Katılım Alanları

Yeni mühimmatlar ve üretim başlığı altında, Genel Maksatlı Endirekt Atış Mühimmatı (GENIFR) projesinde standart 155 mm top mühimmatlarında Türkiye'nin yanı sıra Kanada, Çekya, Danimarka, Finlandiya, Yunanistan, Norveç, Slovakya ve İsveç yer alacak. Lojistik ve istikrarlı tedarik kapsamında hammadde temini, depolama, taşıma ve yönetim süreçlerinde ise Türkiye, Belçika, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Yunanistan, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, İspanya ve İsveç gibi 12 ülke birlikte çalışacak.

Uzay ve gözetleme alanında, HALO projesiyle iletişim, uzaydan gözetim ve füze takibi için büyük bir uydu takımı kurulacak. APSS (Uzaydan İttifak İstikrarının Gözetimi) projesiyle istihbarat ve gözetleme ağı oluşturulacak. Bu projede Türkiye dahil 19 ülke yer alıyor.

Taarruz yeteneğinin artırılması kapsamında yeni uzun menzilli akıllı füzelerin geliştirilmesi ve KAMİKAZE İHA projeleri yürütülecek. Entegre hava ve füze savunması başlığında ise balistik füzeler, insansız hava araçları ve alçak irtifa seyir füzelerine karşı koruma sağlayacak radar, komuta kontrol ve füze önleyici hava savunma sistemleri geliştirilecek.

Dev Bütçeli Savunma Anlaşmaları

NATO Savunma Sanayii Forumu'nda ilan edilen ve Türkiye'nin de dahil olduğu çeşitli projelerin toplam bütçesi dikkat çekiyor. Bu projeler arasında, ABD menşeli ürünlerin Avrupa'da üretimine yönelik transatlantik savunma işbirliği bulunuyor. Bu kapsamda Abrams tankı, AMRAAM, ATACMS, Barracuda-500M, SDB ve Stinger gibi ürünlerin tedariki ve üretimi için 2.8 milyar dolarlık bir anlaşma yapıldı. Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 19 ülke bu projede yer alıyor.

Kritik hammaddelerin tedariki ve yönetimi projesinde ise 12 ülke görev alacak. NATO dron ve dron karşıtı sistem tedariki ve geliştirilmesi projesi için ise 2027 yılı sonuna kadar İHA operatörü yetiştirilmesi planlanıyor. Bu geniş katılımlı proje için 40 milyar dolarlık bir bütçe ayrıldı.

Uzayın kullanımı konusunda 4 milyar dolarlık bir anlaşma yapılırken, taarruz gücünün artırılmasına yönelik projeler için 1.6 milyar dolar bütçe ayrıldı. Entegre hava ve füze savunması başlığında ise 26.3 milyar dolarlık dev bir bütçe ile savunma sistemleri geliştirilecek. Bu projelerde Türkiye'den Aselsan ve Roketsan gibi firmalar da yer alıyor.