KKTC'de Embriyo Operasyonu: İnsanlığın Geleceğine Yönelik Tehdit Mi?
KKTC'de bir İsrail vatandaşı, 4 insan embriyosunu yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarmaya çalışırken yakalandı. Olay, küresel çapta organize bir sistemin parçası olabileceği endişelerini beraberinde getirdi.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Ercan Havalimanı'nda geçtiğimiz haftalarda yaşanan bir olay, uluslararası alanda endişe yarattı. Bir İsrail vatandaşı, bir tüp bebek merkezinden aldığı dört insan embriyosunu gerekli izinleri almadan özel tüplere yerleştirerek yurt dışına çıkarmaya çalışırken polis ekiplerince gözaltına alındı. İstanbul üzerinden Meksika'ya gitmeyi planlayan şüphelinin yanında bulunan embriyoların, küresel bir taşıma sistemiyle bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor.
Küresel Bir Sistemin Parçası mı?
Yakalanan İsrail vatandaşının taşıdığı embriyoların, İsrail bağlantılı embriyolog Aharon Peretz tarafından kurulan ve üreme tıbbı taşımacılığı alanında faaliyet gösteren LifeParcel adlı şirkete ait olduğu belirlendi. Şirket kurucusu Peretz, LifeParcel'i “üreme tıbbı taşımacılığı sektörünü köklü biçimde dönüştürmek” amacıyla kurduğunu açıklamıştı. Bu durum, olayın basit bir kurye eylemi olmaktan öte, bilimsel ve sermaye gücüyle desteklenen kurumsal bir operasyonun parçası olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Neden Kuzey Kıbrıs ve Meksika?
Uzmanlar, bu tür operasyonlarda genellikle hukuki denetimin zayıf olduğu, uluslararası anlaşmaların muğlak kaldığı veya ekonomik kırılganlığın yüksek olduğu coğrafyaların tercih edildiğini belirtiyor. Kuzey Kıbrıs'ın bu bağlamda zayıf bir halka olarak kullanıldığı düşünülüyor. Meksika ise taşıyıcı annelik sektöründe uzun süredir “istikrarsız ama erişilebilir” bir pazar olarak biliniyor. Bu güzergahın tesadüfi olmadığı, planlı bir operasyonun parçası olduğu üzerinde duruluyor.
Taşıyıcı Annelik Sektörü ve Sömürü İddiaları
İsrail'de eşcinsel çiftlerin taşıyıcı annelik hizmetlerine erişimde yaşadığı zorluklar nedeniyle ABD, Hindistan, Nepal, Meksika ve Rusya gibi ülkelere yöneldiği biliniyor. Bu durum, “birinci dünya” ülkelerinden gelen talebin, “gelişmekte olan” ülkelerdeki kadınların bedenleri üzerinden karşılandığı, sömürüye dayalı bir model oluşturduğu eleştirilerine neden oluyor. Birleşmiş Milletler Kadınlara ve Kız Çocuklarına Yönelik Şiddet Özel Raportörü'nün raporlarına göre, küresel taşıyıcı annelik sektörünün on yıl içinde 100 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu sektörde, yoksul ve savunmasız kadınların haklarından mahrum bırakıldığı, zorla tıbbi müdahalelere maruz kaldığı ve taşıdıkları bebekleri teslim etmek zorunda kaldığı iddiaları gündeme geliyor.
İnsanlığın Genetik Mirası Tehlikede Mi?
Embriyo kaçakçılığı, sadece yasal bir düzenlemenin ihlali olarak görülmüyor. Bu eylemin, insanlığın genetik mirasının ve biyolojik özünün sermaye mantığıyla değerlendirilmesi, fiyatlandırılması ve uluslararası sınırlara taşınması anlamına geldiği belirtiliyor. Bu tür operasyonların gelecekte daha karmaşık ve tehlikeli boyutlara ulaşabileceği endişesi dile getiriliyor. Birleşmiş Milletler'e sunulan bir biyoetik raporunda, taşıyıcı annelik yoluyla uluslararası sınırlara geçen çocukların organ ticareti, zorla çalıştırma ve cinsel istismar gibi ağır sömürü biçimlerine açık olduğu uyarısında bulunuluyor.
