Kazakistan'da yeni anayasa dönemi resmen başladı
Kazakistan'da 15 Mart'ta yapılan referandumla kabul edilen yeni anayasa yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanı Tokayev, ülkenin modernleşme sürecinde yeni bir döneme girildiğini duyurdu.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, 15 Mart tarihinde halk oylamasıyla kabul edilen yeni anayasanın resmi olarak yürürlüğe girmesiyle birlikte ülkede yeni bir dönemin başladığını ilan etti. Tokayev, yayımladığı mesajda bu değişikliğin Kazakistan'ın istikrarlı ilerlemesi, siyasi ve ekonomik reformların hayata geçirilmesi adına atılmış kritik bir adım olduğunu vurguladı.
Halkın yüksek bir vatandaşlık sorumluluğu ile tarihi bir tercihte bulunduğunu belirten Tokayev, yeni anayasanın devlet kurumlarının ve sivil toplum yapısının yeniden inşasında temel teşkil edeceğini ifade etti. Referandumda seçmenlerin yüzde 88 oranında destek verdiği 96 maddelik düzenleme, ülkenin gelecek onlarca yıllık gelişim rotasını belirlemeyi hedefliyor.
Yeni anayasa ile gelen yapısal değişimler
Kazakistan'ın idari ve hukuki sisteminde köklü değişiklikler içeren yeni anayasa, devlet işleyişini daha dinamik bir yapıya kavuşturmayı amaçlıyor. Yapılan düzenlemelerle birlikte öne çıkan temel değişiklikler şunlardır:
- İki meclisli parlamenter sistem kaldırılarak yerine 145 sandalyeli tek meclisli Kurultay sistemi getirildi.
- Cumhurbaşkanı yardımcılığı makamı oluşturuldu; bu kişi Kurultay onayıyla atanacak ve cumhurbaşkanının görevini sürdürememesi durumunda yetkileri devralacak.
- Başbakanın atanmasında Kurultay onayı şartı getirildi, kabine üyeleri ise başbakan tarafından istişareyle belirlenecek.
- Ölüm cezası mutlak surette yasaklandı.
- Dijital ortamdaki kişisel veriler anayasal koruma altına alındı.
Toplumsal ve hukuki düzenlemeler
Yeni metin, sadece siyasi yapıyı değil, toplumsal değerleri ve dil kullanımını da yeniden düzenliyor. Evlilik kurumunun bir erkek ve bir kadının birliği olarak tanımlandığı anayasada, çocuklara bakıma muhtaç ebeveynlerine destek olma yükümlülüğü getirildi. Dil kullanımı konusunda ise Rusça, Kazakça ile eşit statüde değil, Kazakça'nın yanında kullanılan bir dil olarak konumlandırıldı. Ayrıca, ulusal bir diyalog platformu olarak Halk Konseyi kurulması kararlaştırıldı.
