Kadıköy'e Ulu Cami İnşaatı Başladı: 10 Yıllık Hasret Sona Erdi

İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, Kadıköy rıhtım bölgesinde yapılması planlanan Ulu Cami projesinin inşaatına başlandı. Yaklaşık 10 yıllık bir sürecin ardından hukuki engelleri aşan proje için ilk adımlar atıldı. Mart ayında İSPARK'ın tahliye ettiği alana iş makineleri girerek şantiye kurulumuna başlandı.

Kadıköy Ulu Cami Projesi: Tarihsel Arka Plan ve İhtiyaç

Türk kültüründe ve tarihinde Ulu Camiler, sadece ibadet mekanları olmanın ötesinde, şehirlerin kalbi, devletin gücü ve toplumsal birleşme noktası olarak kabul edilmiştir. "Cami-i Kebir" veya "Cuma Camii" olarak da bilinen bu yapılar, Cuma ve bayram namazlarının topluca kılındığı, minberli büyük camilerdir. 1071 Malazgirt Zaferi sonrası Anadolu'da şehirlerin merkezine "mühür" vurulması geleneğiyle birlikte inşa edilen Ani Ulu Camii (1072) ve Diyarbakır Ulu Camii (1091) gibi yapılar, Anadolu'nun Türkleşmesinin sembolleri haline gelmiştir. Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinde 118'den fazla Ulu Cami inşa edilmiştir.

Bu köklü geleneği sürdürme ve mevcut ihtiyaçları karşılama amacıyla 2015 yılında Başbakanlık, Diyanet İşleri Başkanlığı ve İstanbul Müftülüğü tarafından Kadıköy rıhtım bölgesine büyük bir cami yapılması kararlaştırıldı. Askıya çıkarılan raporda, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, özellikle Kadıköy'de "Selatin Cami" veya "Ulu Cami" niteliğinde bir caminin bulunmadığı belirtildi. Ayrıca, büyük cemaatlerle kılınacak namazlar için uygun bir "Ulu Cami" inşa edilmesi gerektiği vurgulandı. Bu kapsamda, deniz doldurularak oluşturulan ve İSKİ'nin ileri biyolojik arıtma tesisi yapmayı planladığı, mevcut durumda açık otopark olarak kullanılan yaklaşık 34 bin metrekarelik rıhtım alanı, cami inşası için en uygun yer olarak belirlendi. Bu alana en yakın camiler ise 1000 ila 1350 metre mesafede bulunuyordu.

Hukuki Süreç ve İnşaatın Başlaması

2017 yılının Aralık ayında, İstanbul 5 Numaralı Koruma Kurulu'nun kararıyla rapor onaylandı ve 20 bin kişilik cemaatin aynı anda namaz kılabileceği, kültür merkezi ve 1242 araçlık otoparkı bulunacak cami projesi için 19 bin 730 metrekarelik alan ayrıldı. Proje, 46.5 metre yüksekliğinde, 56 metre kubbe çapı ve 72 metre minare yüksekliği ile mimari bir şaheser olarak planlandı.

Ancak proje, başlangıçta siyasi ve hukuki tartışmalara neden oldu. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) tarafından projeye karşı çıkıldı. CHP'li yetkililer, cami yapılmak istenmesini toplumsal kutuplaşma yaratma girişimi olarak değerlendirirken, alanın jeolojik açıdan sakıncalı olduğunu savundular. Kadıköy Belediyesi'nin başlattığı hukuki süreç sonucunda İstanbul 3. İdare Mahkemesi, yaklaşık 3 yıl süren davanın ardından projeyi oy birliğiyle iptal etti. Ancak, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi, bir yıl sonra ilk derece mahkemesinin iptal kararını bozarak davanın reddine hükmetti ve proje hukuken geçerli hale geldi.

Tüm bu hukuki süreçlerin ardından, dün itibarıyla yaklaşık 10 yıllık bir bekleyiş sona erdi ve inşaat çalışmalarına başlandı. Şantiye kurulumuyla birlikte, Kadıköy rıhtımına yapılacak Ulu Cami projesinde yeni bir dönem başladı.