İstanbul'da Kentsel Dönüşüm Hızlandı: 276 Bin Konutta Çalışmalar Devam Ediyor

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 2012'de yürürlüğe girmesiyle Türkiye'de kentsel dönüşüm sürecinde yeni bir dönem başladı. Bu kanunla birlikte, ekonomik ömrünü tamamlamış veya deprem riski taşıyan yapıların yenilenmesi daha etkin ve sistematik bir hale geldi. İstanbul'da bu süreç kapsamında bugüne kadar 1 milyon 274 bin bağımsız bölümün dönüşümü planlandı ve bunlardan 998 bininin yapımı tamamlandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın destekleri ve Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından artan bilinçle, son yıllarda dönüşüme giren konut ve iş yeri sayısı zirveye ulaştı. Temmuz ayı itibarıyla İstanbul'un 39 ilçesinde dönüşüm süreci devam eden bağımsız bölüm sayısı ise 276 bine ulaştı.

'Yarısı Bizden' Kampanyası ve Finansal Destekler Dönüşümü Canlandırdı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın başlattığı "Yarısı Bizden Kampanyası", kentsel dönüşüm sürecine dahil olan bağımsız bölüm sayısını önemli ölçüde artırdı. Kampanya kapsamında şu ana kadar 376 bin 212 bağımsız bölüm dönüşüm sürecine dahil edildi. Konutlar için 875 bin lira hibe ve 875 bin lira düşük faizli kredi ile 125 bin lira taşınma desteği sunulurken, iş yerleri için bu rakam toplamda 1 milyon lira olarak belirlendi. Kampanya, 31 Aralık 2026'ya kadar uzatılmış durumda.

Bununla birlikte, nisan ayında hayata geçirilen yeni bir destek paketiyle hak sahiplerine 3 milyon liraya kadar kredi desteği sağlanıyor. Dünya Bankası işbirliğiyle yürütülen İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP) kapsamında, ilk 12 ay geri ödemesiz, 180 aya varan vade ve aylık yüzde 0,69 faiz oranıyla finansman imkanı sunuluyor. Dönüşüm alanları ve riskli yapılar için vatandaşlara aylık 8 bin lira kira desteği veriliyor; bu destek riskli yapılarda 18 ay, dönüşüm alanlarında ise 48 aya kadar devam ediyor. Ayrıca, "Yüzyılın Konut Projesi" kapsamında İstanbul'a ayrılan 100 bin sosyal konutun yanı sıra 15 bin sosyal konut daha kiralamaya sunulacak.

Uzmanlardan Bütüncül Kentsel Dönüşüm Vurgusu

Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı (KENTSEV) Başkanı Haldun Ersen, İstanbul'da kentsel dönüşümün son iki yılda ivme kazandığını belirtti. Ersen, bu hızlanmada verilen desteklerin, artan malik bilincinin, kampanyaların uzatılmasının, ada bazlı dönüşümlerin artmasının, belediyelerin istekliliğinin ve kentsel dönüşüm uzmanlarının sayısının etkili olduğunu ifade etti. Ersen, özellikle Bahçelievler, Kadıköy, Kartal, Beşiktaş, Büyükçekmece ve Maltepe gibi ilçelerde hareketliliğin daha yoğun olduğunu kaydetti.

Şehircilik, Kentsel Dönüşüm ve Entegre Tesis Yönetim Derneği Başkanı Hüseyin Kılınçarslan ise İstanbul'un deprem gerçeğiyle yaşamayı öğrenmek zorunda olan bir metropol olduğunu vurguladı. Kılınçarslan, mevcut yapı stoku ve deprem riski göz önüne alındığında büyük bir sorumluluk bulunduğunu belirterek, kentsel dönüşümün sadece yeni bina yapmaktan ibaret olmadığını söyledi. Sürecin doğru şehir planlaması, güçlü mühendislik, etkin denetim, sosyal uzlaşı ve profesyonel tesis yönetimiyle bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini ekledi.

Kılınçarslan, hak sahipleri arasındaki uzlaşma, finansmana erişim, artan maliyetler, teknik ve hukuki işlemler ile vatandaşların doğru bilgiye ulaşması gibi konularda geliştirilmesi gereken alanlar olduğunu belirtti. Bu sorunların çözümünün kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplumun ortak hareket etmesiyle mümkün olacağını dile getirdi. Kılınçarslan, kamu kurumlarının, kentsel dönüşüm alanında faaliyet gösteren nitelikli sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliğini artırması ve onların bilgi birikiminden daha fazla yararlanmasının, dönüşüm süreçlerinin daha hızlı, sağlıklı ve güvenilir ilerlemesine katkı sağlayacağını sözlerine ekledi.