İsrailli Tarihçi: Netanyahu, Ankara'dan Ders Almalı

Orta Doğu'da dengelerin değiştiği bir dönemde, İsrail'in önde gelen yayın organlarından Haaretz'de yer alan bir analiz, Tel Aviv ile Ankara arasındaki diplomatik ve stratejik farkı ortaya koydu. Haifa Üniversitesi'nden Prof. Dr. Stefan Ihrig imzalı makalede, Türkiye'nin bölgesel krizleri bir fırsata çevirerek küresel bir diplomasi merkezi haline geldiği, buna karşılık İsrail'in Başbakan Benjamin Netanyahu yönetiminde tarihin en büyük yalnızlığına sürüklendiği ifade edildi.

Ihrig, İsrail'in kendini 'Süper Sparta' olarak konumlandırma çabasının, ülkeyi dünyadan izole ettiğini belirterek, “Sparta bile yalnız savaşmadı. İsrail'in Ankara'dan öğreneceği çok şey var” uyarısında bulundu.

ANKARA'NIN DİPLOMATİK GÜCÜ ÖNE ÇIKIYOR

İran ile yaşanan son gerilimin ardından Orta Doğu'da yeni bir güvenlik anlayışı arayışının hızlandığı bu süreçte, Türkiye'nin aktif bir rol üstlendiği vurgulandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın yürüttüğü yoğun diplomatik temaslar sayesinde Ankara'nın, Washington'dan Pekin'e, Moskova'dan Tahran'a kadar tüm küresel aktörlerle doğrudan iletişim kurabilen nadir ülkelerden biri haline geldiği belirtildi. Makalede, Türkiye'nin ulaştığı diplomatik olgunluğun ve yumuşak gücünün en önemli göstergelerinden birinin, nisan ayında düzenlenen ve 150'den fazla ülkenin katıldığı Antalya Diplomasi Forumu olduğu kaydedildi. Forumun “Yarını Şekillendirmek, Belirsizlikleri Yönetmek” teması, Ankara'nın bölge ülkelerine sunduğu iş birliğine açık ve erişilebilir ortaklık vizyonunu pekiştirdi.

SAVUNMA SANAYİİ GÜCÜ İTTİFAKLARI PEKİŞTİRİYOR

Son yirmi yılda Türkiye'nin yerli ve milli imkanlarla geliştirdiği savunma sanayii, sadece askeri bir güç olmanın ötesinde, bölgesel ittifakları güçlendiren stratejik bir araç olarak görülüyor. Nisan ayında İstanbul'da düzenlenen SAHA EXPO 2026 savunma fuarında yaklaşık 8 milyar dolarlık sözleşmeye imza atılması, Türk savunma sanayiinin küresel çekiciliğini bir kez daha kanıtladı. Fuar boyunca özellikle Birleşik Arap Emirlikleri merkezli şirketlerin uluslararası savunma firmalarıyla gerçekleştirdiği 400'den fazla ikili görüşme, Türkiye'nin yeni Orta Doğu düzeninde nasıl bir merkez haline geldiğini gösterdi.

İSRAİL İÇİN UYARILAR

Analizde, İsrail'in gelecekteki güvenlik stratejilerine yönelik önemli tespitler yer aldı. Ihrig, Türkiye'nin oluşturacağı bir ittifakta İsrail'in yerinin olmayacağını öngörerek, “Mevcut durumda Türkiye, Orta Doğu'da kritik bir öneme sahip olmaya hazırlanıyor. Eğer yakında uyanmazsak, Türkiye’nin şekillendirebildiği ve Türkiye'yi merkeze yerleştiren yeni bir mimari kurulacak. Türkiye uzun zamandır Hamas'ı destekliyor ve İran'a yakın. Bazı endişeli yorumcuların iddia ettiği gibi Türkiye ‘bir sonraki İran’ veya İsrail'in bir sonraki düşmanı değil. Ancak Ankara'nın kurduğu ittifaklar muhtemelen İsrail'e açık olmayacak ve bizi gelecekteki tehditlere karşı daha savunmasız bırakacaktır” ifadelerini kullandı.

NETANYAHU'NUN YALNIZLIĞI ELEŞTİRİLDİ

İsrailli tarihçi Stefan Ihrig, Netanyahu hükümetinin ülkenin artan uluslararası izolasyonunu “Süper Sparta” söylemiyle meşrulaştırmaya çalıştığını ancak bunun bir yanılsama olduğunu belirtti. Tarih boyunca Sparta'nın bile asla yalnız kalmadığını hatırlatan Ihrig, Netanyahu'nun kişisel ve siyasi hırsları nedeniyle İsrail'in bölgesel güvenlik ortaklıkları kurabileceği tarihi bir fırsatı kaçırdığını savundu. Ihrig, İsrail'in dışlanmış bir aktör olarak kalmasının bir hükümet tercihi olduğunu vurgulayarak, “Netanyahu’nun Sparta’sından öğreneceğimiz çok az şey var. Garip bir şekilde, Ankara’dan öğreneceğimiz çok şey var” sözleriyle, Netanyahu'nun vizyonunun İsrail'de artık kabul görmediğini dile getirdi.

TÜRKİYE'DEN ALINACAK DERSLER

Analizin sonuç bölümünde, Netanyahu ve yönetiminin önceliğinin devletin ve vatandaşların güvenliği olmadığı eleştirisi getirildi. Ihrig, Orta Doğu'daki bu tarihi dönüm noktasında çok daha farklı bir senaryonun yazılabileceğini belirtti. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın son on yılda bozulan bölgesel ilişkileri onarmak ve Türkiye'nin yumuşak gücünü artırmak için attığı adımların İsrail için önemli bir ders niteliği taşıdığına dikkat çekildi. Türkiye'nin Hamas'a verdiği destek ve İran ile yakın diyaloğu gibi konuların Tel Aviv'de güvenlik endişesi yaratsa da, Ankara'nın herkesle konuşabilen esnek diplomasi yeteneğinin, İsrail'in içinde bulunduğu çıkmazdan kurtulması için bir yol olabileceği ifade edildi.