İsrail'in Lübnan'da Beyaz Fosfor Kullandığına Dair Yeni Kanıtlar Ortaya Çıktı
ABD medyasındaki görseller ve uluslararası raporlar, İsrail'in Lübnan'da sivil yerleşim yerlerine beyaz fosfor bombası attığı iddialarını güçlendiriyor. Uluslararası hukuka göre sivillerin yaşadığı bölgelerde kullanımı yasak olan bu mühimmatın etkileri...
İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarında beyaz fosfor bombası kullandığına dair iddialar, ABD medyasındaki yeni görsellerle birlikte daha somut hale geldi. The New York Times (NYT) tarafından toplanan ve doğrulanan görüntüler, İsrail ordusunun Lübnan'ın yoğun nüfuslu bölgelerinde son derece tehlikeli ve yanıcı bir madde olan beyaz fosfor mühimmatı kullandığını ortaya koyuyor.
Son olarak 30 Mayıs'ta Nebatiye şehrinde, İsrail'in Beaufort Kalesi'ni ele geçirdiği operasyon sırasında çekilen görüntülerde, beyaz fosfor bombalarının belirgin duman izleri tespit edildi. NYT'nin haberine göre, İsrail ile Hizbullah arasında mart ayında yeniden alevlenen çatışmaların ardından Sur kenti ile El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor gibi kasabalar yakınlarında da beyaz fosfor kullanıldığına dair kanıtlar bulunuyor.
Beyaz fosfor, havayla temas ettiğinde kendiliğinden tutuşan ve söndürülmesi güç bir maddedir. Genellikle yangın çıkarmak ve duman perdesi oluşturmak amacıyla kullanılan bu mühimmat, tek başına yasa dışı olmasa da, sivillerin bulunduğu bölgelerde kasıtlı olarak kullanılması uluslararası savaş hukukunu ihlal ediyor. İsrail'e, Lübnan'ın dört farklı bölgesindeki beyaz fosfor kullanımıyla ilgili koordinatlar verilerek sorular sorulduğu ancak henüz bir yanıt alınamadığı belirtildi. Görüntülerde, havada patlayan mermilerden yayılan ve yere doğru inen beyaz fosfor akıntılarının, İsrail'in daha önce kullandığı Amerikan M825A1 mühimmatıyla uyumlu olduğu ifade edildi.
Bu olaylar, daha önce de benzer iddiaların gündeme geldiğini hatırlatıyor. Anadolu Ajansı'nın (AA) Aralık 2023'te yayımladığı "Kanıt" adlı kitapta, İsrail'in Gazze'deki sivil yerleşim yerlerinde beyaz fosfor bombası kullandığına dair fotoğraflar ve deliller belgelenmişti. AA muhabirlerinin çektiği bu fotoğrafların, 2024'te İngiltere'de başlatılan soruşturmalarda delil olarak sunulacağı bildirilmişti.
İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün 2024 tarihli bir raporu da Lübnan'da bu tür mühimmatın yaygın kullanımını belgeleyerek, İsrail ordusunun M150 gibi daha güvenli alternatifler yerine neden hala beyaz fosfor kullandığını sorgulamıştı. Uluslararası haber kaynaklarına göre İsrail, 2009'da Gazze'de ve 1982-2006 Lübnan çatışmalarında da beyaz fosfor kullanmıştı. Ekim 2023'ten bu yana ise Lübnan'a 200'den fazla beyaz fosfor bombası attığı bilgisi yer aldı.
Lübnan hükümeti, Ekim 2023'ten bu yana İsrail'in beyaz fosfor kullanımına ilişkin endişelerini Birleşmiş Milletler (BM) ve BM Güvenlik Konseyi'ne dört mektupla iletti. Hükümetin 3 Temmuz 2024 tarihli mektubunda, beyaz fosfor kullanımı sonucu Lübnan'ın güneyinde 600'den fazla yangın çıktığı bilgisi paylaşıldı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise beyaz fosforun ciltle temasında ciddi yanıklara, solunması halinde ise solunum yolu ve göz rahatsızlıklarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
