İran-ABD Geriliminde Çıkmaz Sokak: Ateşkes Çabaları Çatışmalarla Sekteye Uğradı

İran ve ABD arasındaki ateşkes ve müzakere süreci, son iki gündür yaşanan sıcak çatışmalar nedeniyle ciddi bir çıkmaza girdi. İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ABD ordusuna ait bir Apache helikopterini düşürdüğü iddiaları, iki ülke arasındaki gerilimi yeniden alevlendirdi ve çatışmaların şiddetlendiği bildirildi.

Trump ve İran'dan Çelişkili Açıklamalar

ABD Başkanı Donald Trump, gece boyunca İranlı yetkililerle ateşkes konusunda müzakereler yürüttüklerini iddia etti. Ancak İran cephesi bu iddiaları yalanlayarak ABD ile herhangi bir temas kurulmadığını duyurdu. İki taraftan gelen çelişkili açıklamalar, savaşın gidişatı hakkında belirsizliği artırdı.

Bu karşılıklı füze atışlarının yanı sıra, arabulucu ülkeler aracılığıyla müzakere çabalarının da sürdüğü kaydedildi. Pakistan ve Türkiye dışişleri bakanlarının dün gece yaptıkları telefon görüşmesinde bölgesel gelişmeleri ele aldığı bildirildi.

Hürmüz Boğazı Yeniden Gerilim Hattı

İran Silahlı Kuvvetleri'nin Hatemu'l Enbiya Karargahı, Hürmüz Boğazı'nın petrol tankerleri ve ticari gemiler dahil olmak üzere tüm gemi geçişlerine kapatıldığını duyurdu. Boğazı geçmeye çalışan iki geminin vurulduğu yönünde bilgiler de paylaşıldı. Bu durum, bölgedeki stratejik öneme sahip su yolunda tansiyonu daha da yükseltti.

Öte yandan ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı'na hakim olan tarafın ABD olduğunu belirterek deniz ablukasının devam edeceğini savundu. Trump, ablukayı başarılı bir çaba olarak nitelendirirken, İran ekonomisinin çöktüğünü iddia etti. Ancak İran tarafı, aylar süren gerilime rağmen ABD'nin hamlelerine karşı etkili yanıtlar verebildiğini gösterdi.

Anlaşma Baskısı ve İran'ın Tutumu

Axios'un üst düzey Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı bir rapora göre, Trump'ın İran'ı bir anlaşmaya zorlama çabalarının arkasında, Tahran yönetiminin nükleer anlaşma teklifine verdiği yanıtın gecikmesi yatıyor. Raporda, Trump'ı asıl kızdıranın Apache helikopterinin düşürülmesi değil, İran'ın anlaşma konusunda aceleci davranmaması olduğu öne sürüldü. Başkan Trump'ın Fox News'e verdiği bir röportajda, İran'ın ABD'nin sunduğu anlaşmayı imzalamaması halinde yeniden saldırı tehdidinde bulunduğu aktarıldı.

Dondurulmuş Varlıklar Müzakerelerin Odağında

Reuters'a konuşan İranlı ve Avrupalı yetkililere göre, devam eden gerginliğe rağmen İran ve ABD arasında mutabakat zaptının detayları konusunda mesaj alışverişi sürüyor. İran kaynakları, siyasi bir uzlaşmaya varıldığını ancak İran'ın yabancı bankalarda dondurulmuş milyarlarca dolarlık petrol gelirinin serbest bırakılması gibi konuların ayrıntılı olarak görüşülmesi gerektiğini belirtti. Kaynaklara göre İran, dondurulmuş fonlarından 6 ila 12 milyar doların serbest bırakılmasını talep ederken, ABD ise fonların insani yardım malzemeleri için aşamalı olarak serbest bırakılmasını ve doğrudan İran'a iade edilmemesini istiyor. Tahran yönetiminin önceliğinin kapsamlı bir uzlaşmadan ziyade, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve savaşın sona erdirilmesiyle nefes alma alanı sağlamak olduğu ifade ediliyor.

Askeri Çıkmaz ve Ateşkesin Geleceği

İranlı kaynaklardan biri, iki taraf arasındaki askeri çatışmanın bir çıkmaza girdiğini ve hiçbir tarafın bu durumu kıramadığını belirtti. Kaynak, bu durumun müzakerelerde ilerleme kaydedilmesi için bir hazırlık olabileceğini ancak tam ölçekli bir savaşa geri dönme ihtimalinin de bulunduğunu söyledi. İran Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ise ABD'nin düzenlediği saldırıların ateşkesi anlamsız hale getirdiği ve bu eylemlerin çok tehlikeli sonuçlar doğuracağı vurgulandı. Açıklamada, ABD'nin saldırılarının uluslararası hukukun ağır bir ihlali olduğu ve varılan ateşkesi fiilen geçersiz kıldığı ifade edildi.