IEA: Küresel Petrol Arzı Mayıs'ta Geriledi, Talep Öngörüsü Düşürüldü

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), mayıs ayında küresel petrol arzının bir önceki aya göre günlük yaklaşık 600 bin varil azalarak 94 milyon 470 bin varile indiğini bildirdi. Bu düşüş, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonları öncesindeki döneme kıyasla günlük yaklaşık 13 milyon 600 bin varillik bir gerilemeye işaret ediyor.

Küresel Petrol Arzındaki Düşüşün Nedenleri

IEA'nın Petrol Piyasası Raporu'na göre, küresel petrol arzındaki gerilemenin temel nedenlerinden biri, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının ülkenin petrol ihracatını kısıtlaması oldu. Mayıs ayında OPEC ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun üretimi bir önceki aya göre günlük yaklaşık 1 milyon 120 bin varil azalarak 35 milyon 920 bin varile düştü. Buna karşın, OPEC+ dışı ülkelerin günlük arzı 530 bin varil artarak 58 milyon 540 bin varile ulaştı. Bu artışta biyoyakıt üretimi ile ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden gelen daha yüksek arz seviyelerinin etkili olduğu belirtildi.

Yıl Sonu Arz ve Talep Beklentileri

Raporda, küresel petrol arzının bu yıl geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 3 milyon 900 bin varil azalarak 102 milyon 379 bin varile gerilemesi bekleniyor. OPEC+ üretiminin bu yıl günlük yaklaşık 4 milyon 700 bin varil azalarak 42 milyon 120 bin varile ineceği, OPEC+ dışı üretimin ise günlük yaklaşık 820 bin varil artışla 60 milyon 250 bin varile yükseleceği tahmin ediliyor. Orta vadede, ABD-İran arasında olası bir geçici anlaşma ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla birlikte arz akışlarında kademeli bir normalleşme öngörülüyor. Küresel petrol arzının 2027'de günlük yaklaşık 8 milyon varil artışla 110 milyon 350 bin varile ulaşması bekleniyor.

Diğer yandan, küresel petrol talebine ilişkin artış beklentisi de aşağı yönlü revize edildi. IEA, bu yıla ilişkin küresel petrol talebindeki artış tahminini günlük yaklaşık 700 bin varil düşürdü. Yüksek akaryakıt fiyatları ve arz kesintileri nedeniyle yılın ikinci çeyreğinde sevkiyatların geçen yıla göre yüzde 4,8 düşmesi bekleniyor. Bu durum, 2020'den bu yana ilk çeyreklik küresel daralma olacak. Küresel petrol talebinin bu yıl günlük yaklaşık 1 milyon 120 bin varil azalarak 103 milyon 290 bin varile gerilemesi öngörülüyor. Talep, 2027'de ise günlük yaklaşık 2 milyon varil artışla 105 milyon 300 bin varile ulaşacak.

IEA, bu projeksiyonların ABD ile İran arasındaki çerçeve anlaşmaya dayandığını ancak Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların yeniden başlatılmasına ilişkin mekanizmalarda hala belirsizlikler bulunduğunu ve bu nedenle aşağı yönlü risklerin sürdüğünü belirtti. Ayrıca, 2027 yılına ilişkin görünümün jeopolitik riskler, ateşkesin sürdürülebilirliği ve küresel ekonomide savaş kaynaklı etkiler nedeniyle önemli belirsizlikler içerdiğinin altı çizildi.