IEA Başkanı Fatih Birol: Hürmüz Boğazı'nın kapanması enerji piyasalarında kalıcı iz bıraktı

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, son aylarda yaşanan jeopolitik gelişmelerin küresel enerji piyasalarında önemli kırılmalara neden olduğunu belirtti. Özellikle ABD ile İran arasında yaşanan gerilim ve sonrasında imzalanan anlaşmanın, bölge ve dünya ekonomisi açısından kritik bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.

Küresel Enerji Sistemi Ciddi Bir Sınavdan Geçti

TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi Toplantısı'nda konuşan Birol, küresel enerji sisteminin ve ekonomisinin son dönemde büyük bir sınav verdiğini ifade etti. Yaklaşık dört ay önce tırmanan ABD-İran geriliminin, küresel piyasalar üzerinde önemli bir baskı oluşturduğuna dikkat çekti. Birkaç gün önce iki ülke arasında imzalanan anlaşmanın, Orta Doğu'dan Lübnan'a, Bahreyn'e kadar tüm bölge halklarının can güvenliği ve dünya ekonomisi açısından olumlu bir gelişme olduğunu kaydetti.

Hürmüz Boğazı'nın Kapanması Beklenenden Ciddi Etkiler Yarattı

Dünya petrolünün, doğal gazının, gübresinin ve petrokimya ürünlerinin önemli bir kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapanma ihtimali üzerine yıllardır konuşulduğunu hatırlatan Birol, bu riskin birçok kişi tarafından abartıldığını düşündüğünü belirtti. Ancak, boğazın fiilen kapanmasıyla birlikte bu senaryoların gerçeğe dönüştüğünü ve dünya petrol, doğal gaz ve gübre piyasalarında ciddi yansımaların görüldüğünü ifade etti. Bu durumun dünya ekonomisini olumsuz etkileme potansiyeli taşıdığını ve Haziran sonuna kadar boğazın açılmaması halinde küresel ekonominin zor duruma düşebileceğini öngördüğünü söyledi.

Birol, petrol fiyatlarının daha da yükselmesini engelleyen iki temel faktör olduğunu açıkladı:

• Küresel petrol piyasalarında ciddi bir arz fazlasının bulunması.
• 11 Mart'ta mevcut petrol stoklarından 400 milyon varilin piyasaya sürülmesi.

Bu adımların, fiyatların yaklaşık 20 dolar gerilemesine katkı sağlayarak krizin daha fazla büyümesini engellediğini belirtti.

Kalıcı Çözüm ve Enerji Güvenliği Stratejileri

Hürmüz Boğazı'nın tüm tarafların güven duyacağı şekilde ve koşulsuz olarak açık tutulmasının, sorunun kalıcı çözümü için şart olduğunu vurgulayan Birol, enerji piyasalarına sağlanan ilave petrol arzının sadece geçici bir rahatlama sağladığını belirtti. Petrol fiyatlarının 75 dolar seviyelerine gerilemesinin öngörüldüğünü dile getirdi. Önümüzdeki 60 günlük müzakere sürecinin, enerji piyasaları açısından belirleyici olacağını söyledi.

IEA Başkanı, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının enerji piyasalarında adeta 'kırılan bir vazo' gibi kalıcı bir etki bıraktığını belirtti. Artık piyasaların, aktörlerin ve üreticilerin, boğazın bir kez kapandığını ve tekrar kapanabileceğini bildiğini, bu durumun enerji piyasalarında ciddi bir çalkantıya yol açtığını ifade etti. Yaşanan gelişmelerin ardından birçok ülkenin enerji politikalarını ve arz güvenliği stratejilerini yeniden gözden geçirmeye başladığını sözlerine ekledi.