Hürmüz Boğazı'nda Tansiyon Yükseldi: Ticari Gemilerin Geçişi Yeniden Risk Altında
ABD ile İran arasındaki gerilimin tırmanması, küresel enerji ticaretinin kalbi olan Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini yeniden olumsuz etkiliyor. Umman açıklarında yaşanan saldırılar ve Trump'ın ateşkes açıklaması, boğazdaki hareketliliği riske attı.
Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiği, Umman açıklarında iki geminin saldırıya uğraması ve ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile varılan ateşkesin sona erdiğini duyurmasıyla yeniden baskı altına girdi. Bu gelişmeler, piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.
Daha önce ABD ile İran arasında sağlanan bir mutabakatla hareketlenen boğaz trafiği, son olaylar nedeniyle tekrar belirsizlik kazandı. 28 Şubat'ta ABD ve İran arasında başlayan gerilim öncesinde Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama 130 ticari gemi geçiş yapıyordu. Ancak çatışmaların başlamasıyla bu rakam yüzde 90'ın üzerinde bir düşüş göstererek savaş öncesi seviyesinin oldukça altına inmişti.
Mutabakat Sonrası Gözlenen Toparlanma Sinyalleri
14 Haziran'da ABD ve İran arasında varılan ve 18 Haziran'da elektronik ortamda imzalanarak yürürlüğe giren 14 maddelik mutabakat, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinde bir toparlanma umudu doğurmuştu. Mutabakatın ardından boğazdaki trafik, canlanma sinyalleri vermeye başladı. Analitik şirketi Kpler verilerine göre, 3-5 Temmuz tarihleri arasında boğazdan toplam 108 gemi geçişi kaydedildi. 24 Haziran'da ise 76 gemi ile savaş sonrası en yüksek günlük geçiş sayısına ulaşıldı. 6 Temmuz'da 36, 7 Temmuz'da ise 41 ticari gemi boğazı kullandı. Bu geçişler arasında kuru yük, kargo, LPG, petrol ve petrol ürünleri taşıyan gemiler yer alırken, özellikle ham petrol akışındaki artış dikkat çekti. 7 Temmuz itibarıyla boğazdan geçen gemilerin taşıdığı ham petrol miktarı en az 12 milyon varili buldu. Bu miktarın büyük bölümü Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar'dan yüklenen petrolü içeriyordu.
Yeni Saldırılar ve Ateşkesin Sona Ermesiyle Gerilim Tırmandı
Ancak, Hürmüz Boğazı'ndaki bu toparlanma eğilimi, Umman açıklarında iki ticari geminin vurulmasıyla sekteye uğradı. Bu saldırıların ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile varılan ateşkesin sona erdiğini açıklaması ve Tahran ile yeni bir anlaşma ihtimalini reddetmesi, bölgedeki tansiyonu yeniden yükseltti. Sektör temsilcileri, ateşkes sürecinde dahi geçişler konusunda temkinli davranırken, güvenli geçişin en önemli öncelik olmaya devam ettiğini vurguluyor.
Bu gelişmeler, küresel enerji arz güvenliği açısından da endişe yaratıyor. Hürmüz Boğazı, dünya deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir güzergah olması nedeniyle, buradaki herhangi bir istikrarsızlık küresel petrol fiyatları üzerinde doğrudan etki yaratabiliyor.
